Muzen van Morgen: Dit is Dakota Magdalena Mokhammad
In dit artikel:
Dakota Magdalena Mokhammad (1998) kreeg afgelopen jaar in snel tempo landelijke aandacht: amper een jaar na haar afstuderen aan de kunstacademie in Den Bosch opende ze haar eerste solotentoonstelling in het Koetshuis van Het Noordbrabants Museum, waar muren en vloeren gevuld zijn met haar gehaakte, geweven en geschilderde werk. De expositie, getiteld Dakota Magdalena Mokhammad, a gift from the earth and the stars, to the stars and the earth, is te zien tot 22 februari 2026.
2025 bleek een doorbraakjaar: naast opdrachten en particuliere aankopen werden werken van Dakota aangekocht door Museum W en Het Noordbrabants Museum — zij is daarmee de jongste kunstenaar en pas de tweede transpersoon waarvan het museum werk verwierf. Ze kreeg ook onderscheidingen zoals de Lucaspenning voor het beste afstudeerwerk en de Jheronimus Atelierprijs.
Haar werk is gelaagd en persoonlijk, geworteld in haar veelzijdige achtergrond: geboren in Kazachstan als dochter van een Russische moeder en Afghaanse vader, verhuisde ze op twaalfjarige leeftijd naar Nederland. Die migratie en de in haar jeugd gehoorde religieuze en mythische verhalen — van islamitische en orthodox-christelijke tradities tot Slavische heksenvertellingen — vormen terugkerende inspiratie. Symbolen als sterren, dierenfiguren en Cyrillisch schrift sluipen subtiel door haar oeuvre; kleuren als blauw, roze en wit verwijzen naar queerness.
Een centraal nieuw werk in de tentoonstelling is een groot wandtapijt dat aandacht vraagt voor het aanhoudende geweld tegen transgenderpersonen. Met figuren die verlangen naar bestaansrecht, transformatie en moed verbeelden, sluit het tapijt aan bij de harde realiteit dat jaarlijks honderden transpersonen het slachtoffer worden van geweld.
Natuur en ambacht spelen een belangrijke rol in haar praktijk. Dakota groeide op met het idee dat alles een ziel heeft, wat zich vertaalt in een spirituele sfeer en het gebruik van natuurlijke materialen zoals hout en textiel. Ze werkt bij voorkeur handmatig en benadrukt de flexibiliteit en geschiedenis van textiel: stoffen dragen sociale en culturele betekenis, maar zijn lange tijd als minderwaardig afgeschilderd. Die underdogpositie resoneert met haar eigen positie als transvrouw en immigrant. Kunst is voor haar een middel om de verschillende kanten van haar identiteit te onderzoeken en tegelijk universele menselijkheid te tonen.
Dakota ontwierp ook de cover van deze editie van MUZE; daarin verwijst ze naar de grensregio tussen Pakistan en Afghanistan en tot slot naar culturele objecten uit haar vaders omgeving die in westerse musea zijn opgeborgen. Ze maakt deel uit van het talenttraject Muzen van Morgen van AVROTROS, dat jonge kunstenaars zichtbaarheid biedt en hun werk onder meer in 2026 in Museum Jan Cunen presenteert.