Museum Nienoord in Leek toont expositie over meestervervalser Geert Jan Jansen (81): kunst en hebzucht centraal
In dit artikel:
Museum Nienoord in Leek wijdt in november een expositie aan meestervervalser Geert Jan Jansen (81). Directeur Geert Pruiksma, zelf kunsthistoricus en bekend van BinnensteBuiten, zegt bewust zowel Jansens werk te tonen als de schade die hij heeft aangericht: "We laten niets weg." De tentoonstelling combineert schilderijen en litho’s met het verhaal van zijn arrestatie, zijn vlucht voor Interpol en de gedupeerden van zijn praktijken; er komt ook een randprogramma met gasten en paneldiscussies.
Jansen, geboren in 1943 in Waalre en woonachtig geweest in plaatsen als Delfzijl, Loppersum en Leermens, vervalste decennialang werk van grote namen. Zijn kopieën van onder anderen Karel Appel, Matisse en Picasso waren zo overtuigend dat ze wereldwijd als authentiek circuleerden. Al in 1981 werd bij een tip 76 Appel-vervalsingen in een pakhuis gevonden, maar hij ontsnapte toen strafrechtelijk. In 1994 werd hij in Frankrijk gearresteerd; zes jaar later werd hij bij verstek veroordeeld tot vijf jaar cel (waarvan vier voorwaardelijk) wegens oplichting en vervalsing. Zijn straf zat hij uit in Orléans, waar hij in 1998 ook het boek Magenta schreef.
Pruiksma kent Jansen sinds de jaren negentig en ontmoette hem opnieuw vier jaar geleden — het idee voor een expo ontstond sindsdien organisch. Tegenwoordig schildert Jansen nog steeds in de stijl van meesters, maar zet zijn eigen naam op het werk met de toevoeging "in de trant van". Volgens het museum is er ruimte om zijn vakmanschap te waarderen, zonder zijn criminele verleden te verhullen. Pruiksma benadrukt dat de tentoonstelling verder gaat dan rehabilitatie: "De rechter heeft gesproken en hij heeft zijn straf uitgezeten."
Jansen waarschuwt op zijn website dat ook hij nu zelf wordt nagemaakt; onder zijn naam zouden op Catawiki en Marktplaats schilderijen worden aangeboden die niet van hem zijn. Zijn leven en reputatie waren eerder onderwerp van publiciteit—hij werd geportretteerd door Ivo Niehe, verscheen in verschillende tv-programma’s en inspireerde het theaterstuk True Copy. Sinds 2006 woont hij op Kasteel Beverweerd; zijn partner Ellen van Baren overleed twee jaar geleden. De komende tentoonstelling presenteert daarmee niet alleen een oeuvre, maar ook een bredere reflectie op kunst, imitatie, hebzucht en hypocrisie binnen de markt.