Muizen over de vloer, een glimp van Spinoza en brand op de Dam: VR-museum Entr neemt je mee naar Amsterdam in 1652
In dit artikel:
Entr is een nieuw VR-museum op Oosterdokseiland dat sinds 24 mei voor publiek open is en bezoekers als een teletijdmachine terugvoert naar het zeventiende-eeuwse Amsterdam. In plaats van droge feiten presenteert de ervaring een persoonlijk en interactief verhaal aan de hand van drie gewone stadsbewoners — walvisvaarder Cornelis, vrijdenkende schrijfster Marie en ambachtsvrouw Esperança — en laat zo dagelijkse scènes en grotere historische omslagen samen vallen. De climax is de verwoestende stadsbrand van 7 juli 1652, die de weg vrijmaakte voor de bouw van het huidige Paleis op de Dam en samenhangt met gebeurtenissen uit dat jaar zoals de stichting van het tussenstation bij Kaap de Goede Hoop en de opmaat naar oorlog met Engeland.
Initiatiefnemer Vincent Slangen bedacht Entr nadat akten uit het Stadsarchief digitaal beschikbaar werden en hij inspiratie vond in literatuur over het alledaagse zeventiende-eeuwse leven. Na een pilot in de Nieuwe Kerk die ruim twaalfduizend bezoekers trok, is het project doorontwikkeld tot een cultuur-educatieve attractie die nadrukkelijk Nederlandse bezoekers wil bereiken (als belangrijkste doelgroep noemen de makers vrouwen 55+), niet louter toeristen.
Wat Entr onderscheidt: het is multi-user en sociaal — je kiest een virtuele hoed of muts en verschijnt als handelaar, wasvrouw of ander type voor mede-bezoekers — en je beweegt vrij rond door de straten, kades en zalen zonder aan een stoel vast te zitten. Gebruiksvriendelijkheid krijgt veel aandacht: een introductievideo legt de besturing uit (oplichtende voetstappen, gloedende voorwerpen, de virtuele gids Nova) zodat ook VR-lezers zonder ervaring makkelijk instappen. Technisch rust de ervaring op streaming vanuit een eigen datacentrum, waarbij per headset een pc de rekenkracht levert; dat maakt hoge beeld- en animatiedetail mogelijk (realistische mimiek, kleine muizen, verborgen verwijzingen zoals Spinoza op een binnenplaats).
Interactiviteit gaat verder dan simpele animaties: je kunt bijvoorbeeld het perspectief van Esperança kiezen en van de steigers over de stad kijken, waarbij ook de onzichtbare sporen van slavernij zichtbaar worden gemaakt. Regisseur Nienke Huitenga Broeren en het team hebben veel aandacht besteed aan details die bij herhaald bezoek nieuwe ontdekkingen opleveren. Daarnaast wil Slangen met een fysieke productieruimte, motion trackers en maandelijkse prototypedagen een lokaal VR-ecosysteem stimuleren zodat makers hier eigen projecten kunnen testen en ontwikkelen.
Entr profileert zich dus als een innovatieve, meervoudige en educatieve manier om geschiedenis te ervaren: niet alleen kijken naar het verleden, maar er samen in rondlopen, kiezen en ontdekken.