Muizen en ratten rukken op: recordaantal horecazaken dicht om gevaar volksgezondheid
In dit artikel:
In 2025 werden een recordaantal eet- en verkoopzaken in Nederland direct gesloten door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) vanwege ernstige gezondheidsrisico’s door plaagdieren. In totaal sloten inspecteurs 79 bedrijven acuut; bij 75 van die sluitingen speelde muizen-, ratten- of ander ongedierte de hoofdrol. Dat is bijna 30% meer dan in 2024 en ruim het dubbele van het aantal in 2023.
De meeste gevallen deden zich voor in de horeca: 55 van de 79 spoedsluitingen (ongeveer 70%) betroffen restaurants, cafés en vergelijkbare gelegenheden. Ook ambachtelijke bedrijven zoals bakkers en slagers werden twaalf keer gesloten, en evenzoveel winkels, supermarkten en toko’s kregen onmiddellijk de deuren dicht. Inspecteurs treffen regelmatig concrete bewijzen aan, zoals knaagdieren tussen verpakkingen, uitwerpselen en vette, donkere sporen waar dieren langs schuren — signalen dat voedsel en productieomgevingen besmet kunnen raken.
Sinds 2023 gelden strengere regels voor het gebruik van gif: alleen gespecialiseerde bedrijven mogen bestrijden en bedrijven moeten meerdere maatregelen tegelijk nemen (voedsel beschermen, gaten dichten, et cetera). NVWA-inspecteurs en het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) constateren echter dat veel ondernemers niet genoeg prioriteit geven aan preventie. KAD-directeur Gerhard Geurtse wijst op een combinatie van gebrek aan kennis en onwil; bedrijven kiezen volgens hem te vaak voor extra gif in plaats van structurele verbeteringen aan het pand. Bovendien zorgt de samenhang van gebouwen in stedelijke gebieden — vaak ondergronds verbonden — ervoor dat een plaag zich snel naar meerdere panden kan verplaatsen.
Brancheorganisaties reageren verdeeld. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) verwerpt het beeld van grove nalatigheid en wijst op factoren als warme zomers, strengere controles en nieuwe wetgeving. KHN benadrukt dat de meeste van de circa 44.000 horecalocaties in Nederland wel voldoen aan de regels en pleit voor samenwerking tussen horeca, winkels, pandeigenaren en gemeenten. Ook CBL (supermarkten) erkent het probleem en verwerkt bestrijding in de nieuwe hygiënecode; volgens hen vergt aanpak vaak coördinatie op winkelcentrum- of buurtniveau.
De NVWA roept consumenten op plaagdierenoverlast te melden via hun meldformulier in plaats van alleen negatieve reviews te plaatsen. KAD waarschuwt dat muizen en ratten echte gezondheidsrisico’s vormen, vooral voor kwetsbare groepen, en dat zonder gezamenlijke, preventieve aanpak het aantal besmettingsgevallen kan toenemen. NVWA voert in stedelijke gebieden pilots uit om te onderzoeken hoe samenwerking tussen betrokken partijen het beste kan worden ingericht.