Moskou wil populaire berichtenapp Telegram blokkeren - maar dat levert problemen op slagveld Oekraïne op
In dit artikel:
Russische autoriteiten zijn een strafrechtelijk onderzoek begonnen tegen Pavel Doerov, oprichter en eigenaar van Telegram. Meerdere pro-Kremlin kranten meldden deze week dat het onderzoek zou gaan om het ‘faciliteren van terroristische activiteiten’ en dat de app volgens de veiligheidsdienst FSB een bedreiging vormt voor de staatsveiligheid. Rosiskaja Gazeta suggereert dat Telegram communicatie mogelijk maakte rond de aanslag in maart 2024 op een concerthal in Moskou (145 doden) en bij moorden op hooggeplaatste functionarissen, waaronder Darja Doegina en generaal Igor Kirillov.
Volgens berichten wil Roskomnadzor Telegram per 1 april blokkeren; die stap werd eerder al geanticipeerd in de Russische media. De geruchten kwamen gelijktijdig in twee staatsgezinde kranten met vrijwel identieke stukken, wat duidt op coördinatie vanuit het Kremlin. Doel lijkt te zijn gebruikers te migreren naar de Russische chatapp Max, die uitgebreide functionaliteit combineert met staatscontrole — en waar inlichtingendiensten makkelijk kunnen meekijken. Veel Russen mijden Max juist om die privacyredenen.
Doerov, die ook een Frans en Emirati-paspoort heeft en in Dubai woont, reageerde scherp op de dreiging en stelde publiekelijk dat de staat “bang is voor zijn eigen bevolking”. Hij heeft een lange geschiedenis van botsingen met de Russische autoriteiten: in augustus 2024 werd hij kort in Parijs vastgehouden in een Frans onderzoek naar misdrijven die via Telegram zouden zijn gepleegd; hij ontkende en kon in maart 2025 terug naar Dubai, maar het Franse onderzoek loopt door. Eerder probeerde Rusland Telegram al twee jaar te blokkeren zonder succes; ongeveer 90 miljoen Russen gebruiken de app, inclusief veel ambtenaren en ministeries.
Een volledige blokkade zou praktische problemen opleveren voor de Russische overheid en het leger: Telegram is een belangrijk communicatiemiddel, ook op het slagveld in Oekraïne, en recente vertragingen zouden Russische operaties hebben bemoeilijkt, wat de Oekraïense tegenoffensieven in Zaporizja hielp.
Achtergrond: Doerov richtte eerder Vkontakte op, werd rijk dankzij Telegram en heeft een geschat vermogen van meer dan 12 miljard dollar. De huidige stappen tegen hem en zijn dienst passen in een bredere Russische strategie om buitenlandse of onafhankelijke digitale infrastructuur te vervangen door binnenlands beheerde alternatieven die onder toezicht van de staat staan.