Monumenten en Heusdens Erfgoed: De Bibliotheek van Vlijmen in de bouwstijl van het Structuralisme
In dit artikel:
Van Aken Architectuur en Stedebouw B.V. (Eindhoven) en architect C.L. van den Houdt (Vlijmen) ontwierpen in de jaren tachtig een bibliotheekgebouw in Vlijmen dat duidelijk in de stijl van het Structuralisme staat en nadrukkelijk refereert aan de lintbebouwing langs de Wolput. Het ontwerp zoekt herhaling en individuele schaal tegelijk: smalle, parallelle percelen en terugkerende architectonische elementen geven het bouwwerk een ritmische, straatachtige uitstraling.
Procedure en bouw: de gemeente Vlijmen diende op 16 mei 1983 de bouwaanvraag in binnen het bestemmingsplan ‘Nieuw Hart’; de vergunning volgde op 2 mei 1984. Op 13 december 1984 legde burgemeester J. van Greunsven de eerste steen en werd een loden koker met oorkonde ingemetseld. Bouwbedrijf Pennings uit Rosmalen was hoofdaannemer.
Vormgeving en constructie: het gebouw heeft een groot, min of meer plat dak dat rust op gelamineerde houten liggers van 20 x 80 cm. Langs de zijgevels zijn uitspringende, repeterende steunberen aangebracht waarop kleine zadeldaken rusten; deze zadeldaken hebben hun nokken loodrecht op de voorgevel en zorgen in de korte kopgevels voor een verscheidenheid aan puntgevels. De steunberen zijn prefab betonlichamen, aan weerszijden afgewerkt met halfsteens muren in lichtbruine gevelsteen en bovenaan beschermd met gladde betonplaten. Tussen de steunberen vallen schuind geplaatste glasvlakken en gevelhoge ramen of nooddeuren; op de begane grond zijn maaskeien als decoratief element opgenomen.
Materialen en details: de zadeldaken zijn gedekt met blauw gesmoorde OVH-dakpannen; aan de zuidzijde zijn in sommige noordelijke dakvlakken doorzichtige glazen delen opgenomen. De steunberen staan op een vaste maat van 360 cm; de zadeldaken variëren in lengte (2x, 3x of 4x die maat). De puntgevels verschillen in nokhoogte (ingangsgevel 8 m, overige 6 m) en zijn deels gemetseld in klezorenverband met wisselende steenlagen (horizontaal, verticaal of 45°), terwijl overgebleven vlakken witgelakt multiplex tonen.
Het gebouw roept vergelijkingen op met projecten als De Kasbah (Hengelo) van Piet Blom: beide werken spelen met herhaling, individuele vormen en een herkenbare stedenbouwkundige logica. Dronebeelden van Jan Quirijnen documenteren de ritmiek van dak en steunberen. Tekstbijdragen: Bart Beaard en dr. Kees Geevers.