Monumentale panden moeten een energielabel hebben - maar de overheid houdt zich daar zelf niet aan

In dit artikel:

De Rijksoverheid voldoet niet aan de sinds 29 mei 2026 geldende energielabelplicht voor monumentale gebouwen. Van de 554 monumenten die zij bezit, hebben er slechts 63 een label. Het gaat onder meer om het Binnenhof, het Catshuis, koninklijke paleizen, rechtbanken, gevangenissen, musea en defensiegebouwen.

Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB), dat het vastgoed beheert, zegt nog te moeten vaststellen voor welke panden de verplichting precies geldt. Monumenten kleiner dan 50 vierkante meter zijn uitgezonderd. Bij 133 panden staat al vast dat een label nodig is, terwijl voor 339 gebouwen nog onderzoek loopt. Sinds Nederland eind 2023 instemde met de Europese verduurzamingsrichtlijn heeft het RVB slechts zeventien nieuwe labels geregistreerd; sinds mei 2026 is geen enkel monument gelabeld. Het vastgoedbedrijf kan niet aangeven wanneer de achterstand is weggewerkt.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) bevestigt dat de overheid de wet overtreedt, maar legt voorlopig geen maatregelen op omdat het RVB volgens de inspectie wel aan een oplossing werkt. Bij handhaving zou eerst een plan met tijdlijn worden geëist, gevolgd door een mogelijke dwangsom. De ILT richt zich nu vooral op particuliere monumenteigenaren, die bij verkoop, verhuur of verbouwing een label moeten hebben en een boete tot bijna 7.000 euro kunnen krijgen.