Monument voor Hugo de Vries in de Hortus Amsterdam wint Joke 't Hart-prijs

In dit artikel:

8 maart 2026 — In de Hortus Botanicus Amsterdam is een blijvend kunstwerk onthuld ter ere van Hugo de Vries, de invloedrijke Nederlandse onderzoeker die tussen 1896 en 1918 de tuin leidde en een belangrijke rol speelde in de vroege genetica. Het ontwerp van beeldend kunstenaar Gijs Assmann toont geen klassiek borstbeeld maar een realistisch stilleven dat de indruk wekt alsof De Vries elk moment aan zijn werktafel kan terugkeren. De installatie kreeg de Joke ’t Hart-prijs van de Nederlandse Vereniging van Botanische Tuinen.

Centraal staat de grote teunisbloem (Oenothera glazioviana), de plant die cruciaal was in De Vries’ onderzoek. Op een werktafel zijn een boek en laboratoriumglas met een teunisbloem te zien, omringd door historische onderzoeksinstrumenten (zoals loep, pincet, scalpel en microscoopglaasje). Alle objecten zijn in metaal gegoten, maar uitgevoerd in verschillende materialen en afwerkingen: groen gepatineerd brons voor boek en gereedschap, zwart brons voor de bloem, mat aluminium voor het glas en bruin staal voor de tafel. Het werk rust op een metalen boetseerbok en bevat een kleine bronzen gieter als verwijzing naar De Vries’ proeven met levende planten — bewust gekozen elementen die het karakter van een gedenkteken vermijden.

De sculptuur bevindt zich deels in een beplant perk en deels op het voetpad, waardoor bezoekers worden uitgenodigd nader te komen en zelfs te voelen; de omvang en realistische vormgeving maken het ook toegankelijk voor kinderen en mensen met een visuele beperking. Naast eerbetoon fungeert het kunstwerk als jaarrond educatief ankerpunt: rondleiders en educatiemedewerkers kunnen aan de hand van de teunisbloem en de instrumenten uitleg geven over historische onderzoeksmethoden en erfelijkheid, en zo de verbinding tussen De Vries’ werk en hedendaagse belangstelling voor planten en genetica zichtbaar maken.