Mona Keijzer vaart in een soort politieke ark van Noach langs de overgebleven splinterpartijen

In dit artikel:

Europarlementariër Dirk Gotink zegde op 7 oktober zijn NSC-lidmaatschap op uit protest tegen de uitnodiging aan Mona Keijzer om te spreken op het partijcongres. Volgens Gotink wees die uitnodiging op een radicaal-rechtse koers. Na het vertrek van Gotink verloor NSC zijn laatste volksvertegenwoordiger. Het congres liep vervolgens uit op chaos: ongeveer de helft van de aanwezigen verliet de zaal tijdens Keijzers optreden en na een conflict over de agenda en moties trad het partijbestuur af.

Keijzer zoekt intussen naar een nieuwe politieke samenwerking op rechts. Ze sprak onder anderen met vertegenwoordigers van Onafhankelijke Politiek Nederland, Belang van Nederland en voormalig PVV’er Gidi Markuszower. In augustus kondigde ze Project2029 aan, een beweging die uiteindelijk moet uitgroeien tot een politieke partij. De naam en opzet doen denken aan het Amerikaanse Project 2025. Keijzers plannen leggen de nadruk op minder bureaucratie, lagere belastingen, gezin en nationale identiteit, en een strenger migratiebeleid.

Politicoloog Paul Lucardie noemt persoonlijkheid, publiciteit, personeel, geld en een aansprekend politiek project als voorwaarden voor het succes van nieuwe partijen. Keijzer beschikt volgens de analyse over leiderschap en media-aandacht, maar het is onzeker of ze voldoende kandidaten, vrijwilligers en financiering kan vinden. Vooral haar politieke boodschap blijft weinig onderscheidend: ‘sociaal-conservatief’, met aandacht voor benzineprijzen, migratie en overheidsbemoeienis.

Op de rechterflank moet Project2029 bovendien concurreren met onder meer VVD, CDA, PVV, JA21, FVD, BBB en Groep Markuszower. De beweging ontstaat in een bredere crisis van centrumrechts, waarin partijen zoeken naar een verhouding tot radicaal-rechts. De auteur waarschuwt dat centrumrechtse partijen zich duidelijk van extremistische bewegingen moeten afgrenzen en tegelijk een geloofwaardig antwoord moeten bieden op maatschappelijke onvrede. Dat is volgens hem essentieel voor de bescherming van de democratische rechtsstaat, zoals de ontwikkeling van de Republikeinse Partij in de Verenigde Staten illustreert.