Moluks meisje na bijna zeventig jaar opnieuw begraven

In dit artikel:

Op 18 juni is het Molukse meisje Sara Surilatu, dat in 1957 op achtjarige leeftijd verdronk, herbegraven op de begraafplaats van Finsterwolde. De plechtigheid vond plaats 69 jaar na haar overlijden en werd bijgewoond door onder anderen haar broer, familieleden, burgemeester Cora‑Yfke Sikkema, wethouder Tim van Bostelen, en leden van de werkgroep Molukse graven. De herbegrafenis was een initiatief van die werkgroep — een samenwerking tussen Dorpsbelangen Finsterwolde, Molukse gemeenschappen uit Foxhol en Appingedam en de gemeente Oldambt.

Op het kerkhof liggen tien kindergraven en het graf van een ex‑KNIL‑militair; tot nu toe lag Sara’s graf apart van de andere Molukse graven. Omdat de monumenten op verzoek van de werkgroep vernieuwd worden, is haar graf verplaatst zodat zij nu samen met de andere kinderen begraven ligt. De gemeente Oldambt neemt voortaan het onderhoud van de graven op zich. Bij de opknapbeurt komen ook een informatiebord over de geschiedenis van de Molukse gemeenschap en een zogenaamde social sofa (een openbare zitplek voor ontmoeting en bezinning). De vernieuwde graven moeten in augustus klaar zijn; de social sofa volgt later dit jaar.

Gemeentelijke vertegenwoordigers benadrukten het belang van aandacht voor de Molukse geschiedenis in Nederland en in Oldambt, en noemden het schrijnend hoe Molukse KNIL‑mensen in de jaren vijftig in voormalige werkkampen werden ondergebracht ondanks hun dienst voor Nederland. Nabestaanden vonden de herbegraving belangrijk als eerbetoon en als symbool voor erkenning van hun verhaal en voor overdracht aan volgende generaties.

Achtergrond: veel KNIL‑militairen en hun gezinnen werden na de Tweede Wereldoorlog en de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd naar Nederland overgebracht, aanvankelijk voor tijdelijk verblijf. Door politieke gebeurtenissen — onder meer de uitroeping van de Republiek der Zuid‑Molukken in 1950 — konden velen niet terugkeren en vestigden ze zich permanent in Nederland, vaak in voormalige werkkampen zoals bij Finsterwolde. In 2021 riepen bijna honderd burgemeesters kabinet en samenleving op om erkenning te geven voor de gebrekkige behandeling van Molukkers; binnenkort wordt in Rotterdam een nationaal monument onthuld waarbij naar verwachting excuses zullen worden aangeboden.