Mojtaba Khamenei volgt zijn vader op als opperste leider van Iran - wie is hij?

maandag, 9 maart 2026 (07:26) - NRC Handelsblad

In dit artikel:

Mojtaba Khamenei, de 56-jarige tweede zoon van de zaterdag bij een gerichte Israëlische aanval gedode opperste leider Ali Khamenei, wordt door sommige binnenlandse machtskringen gezien als de meest waarschijnlijke opvolger van zijn vader. Dat berichtte The New York Times op basis van drie anonieme Iraanse functionarissen. Bij de aanval kwamen naast de leider ook diens vrouw, moeder en een van Mojtaba’s zoons om het leven.

Na de dood van de ayatollah valt de beslissing over de opvolging eerst aan een klein comité (president, hoofd van de rechterlijke macht en een hoge geestelijke); hun kandidaat moet daarna door de 88-koppige Raad van Experts — een lichaam van hoge sjiitische geestelijken — worden bevestigd. De Raad lijkt erkentelijkheid te hebben voor Mojtaba’s lange banden met de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC), de gewapende elite die veel invloed op het regime uitoefent.

Mojtaba stak in 1987, na de middelbare school, bij de Garde en vocht tijdens de Iraans-Iraakse oorlog. Hij studeerde later in Qom bij vooraanstaande geestelijken, maar draagt niet de titel ayatollah die zijn vader had. Desondanks opereerde hij decennialang in de schaduw van Ali Khamenei en bouwde hij, zo onthulde Bloomberg, een omvangrijk investeringsnetwerk op — naar schatting miljarden dollars aan vastgoed en andere aanwinsten in westerse markten, gefinancierd uit olie-inkomsten.

Midden-Oostenexpert Paul Aarts wijst erop dat Ali Khamenei zichzelf altijd tegen dynastieke opvolging heeft gekeerd en zich baseerde op de ideeën van revolutiegrondlegger Ruhollah Khomeiny. Toch is dat geen onoverkomelijk bezwaar: Ali Khamenei zelf stond vóór zijn aanstelling niet hoog in de klerikale hiërarchie en werd later opgewaardeerd. Volgens Aarts blijft het tot het laatste moment onduidelijk wie werkelijk de macht zal consolideren; de invloed van de IRGC zal waarschijnlijk doorslaggevend zijn bij de uiteindelijke keuze.