Mogelijk vanavond al stemming over afzetting Pete Hegseth: hoe uitzonderlijk is dat? En hoe gaat het verder?

In dit artikel:

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden stemt mogelijk al vanavond over de impeachmentprocedure tegen minister van Defensie Pete Hegseth. Impeachment is een grondwettelijke procedure waarmee het Congres een hoge federale functionaris wegens ernstig wangedrag uit zijn ambt kan verwijderen. Het Huis onderzoekt en stemt eerst over zogenoemde ‘articles of impeachment’. Bij goedkeuring is de functionaris officieel geïmpeacht, maar nog niet afgezet. Daarna behandelt de Senaat de zaak als een soort rechtbank. Voor veroordeling en afzetting is daar een tweederdemeerderheid nodig; de Senaat kan de betrokkene ook verbieden later nog een federaal ambt te bekleden.

Tegen Hegseth zijn acht aanklachtartikelen ingediend door de Republikeinse afgevaardigde Thomas Massie uit Kentucky. Volgens de resolutie heeft Hegseth sinds zijn aantreden de wet herhaaldelijk overtreden en zijn macht misbruikt. De belangrijkste beschuldiging betreft de Amerikaanse aanval op Iran, die hij zonder oorlogsverklaring, toestemming van het Congres of een duidelijke nationale noodsituatie zou hebben bevolen. De indieners stellen dat onder meer de dodelijke aanval op een Iraanse basisschool daaruit voortvloeide. Ook militaire acties in Nigeria, Somalië, Venezuela en Jemen worden genoemd als mogelijk onwettig. Verder wordt Hegseth verweten binnen het ministerie een agressieve oorlogscultuur te hebben bevorderd, waarbij maximale dodelijkheid boven juridische beperkingen zou staan.

Massie staat bekend als een Republikein die geregeld tegen zijn partij ingaat. Hij verzet zich tegen buitenlandse militaire interventies en vindt dat de uitvoerende macht niet zelfstandig oorlog mag voeren tegen landen die de Verenigde Staten niet hebben aangevallen. Omdat hij zijn herverkiezing heeft verloren, loopt zijn huidige termijn in het Congres binnenkort af.

In het Huis kan de resolutie volgens de machtsverhoudingen kans maken. De Democraten hebben 214 zetels en zouden vier Republikeinen moeten overtuigen voor een gewone meerderheid. In de Senaat lijkt succes veel onwaarschijnlijker: daar is een tweederdemeerderheid nodig. Bovendien heeft de Senaat nog nooit een president of kabinetslid daadwerkelijk afgezet.

Impeachment blijft in de Amerikaanse geschiedenis uitzonderlijk. Presidenten Andrew Johnson, Bill Clinton en Donald Trump zijn samen vier keer geïmpeacht, maar geen van hen werd afgezet. Bij kabinetsleden gebeurde het onder meer met minister van Oorlog William Belknap in 1876 en minister van Binnenlandse Veiligheid Alejandro Mayorkas in 2024; beiden werden door de Senaat vrijgesproken.

President Donald Trump steunt Hegseth voorlopig en noemt hem een uitstekende minister. Ook minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en Huisvoorzitter Mike Johnson verzetten zich tegen de procedure. Toch groeit binnen de Republikeinse Partij de onvrede over de oorlog in Iran en over Hegseth zelf. Daardoor blijft onzeker of Trump hem politiek zal blijven beschermen of toch naar een vervanger zoekt.