Moeten kinderen in Groningen en Drenthe op school hun streektaal leren? Isa (25): 'Mijn moeder vindt dat ik heel slecht Drents spreek'
In dit artikel:
Per 1 augustus wordt Fries op basisscholen en in het voortgezet onderwijs in Friesland verplicht onderdeel van het curriculum: leerlingen moeten zich ook ontwikkelen als bewuste deelnemers aan de Friese cultuur om het voortbestaan van de taal te borgen. De provinciale maatregel zet aan tot de vraag of buurstaten Groningen en Drenthe hetzelfde moeten doen.
In Groningen bestaat al belangstelling, maar die is veel kleinschaliger en veelal vrijwillig. Erfgoed-medewerker Fieke Gosselaar werkt via het project MOI Grunnen|Drenthe met een klein potje voor meertalig onderwijs en zoekt enkele scholen die met workshops en projecten (bijvoorbeeld musicals) het Gronings regelmatig willen meenemen. MOI biedt geen volledige leerlijn; de aanpak is projectmatig en drijft op lokale enthousiaste leraren. Meertaligheid sluit aan bij bredere onderwijskundige doelen: Nederland beweegt weg van een puur eentalig beleid.
Tegelijkertijd klinkt praktische terughoudendheid. Paulien Hietbrink, bestuurder van OPRON (openbaar primair onderwijs in Midden-Groningen, Stadskanaal en Veendam), betwijfelt of Gronings op school haalbaar is: er zijn vaak maar één of twee enthousiaste leerkrachten per school, de onderwijsagenda is al vol en het vergt voortdurende onderhoud van de taal, terwijl die vaak alleen nog door opa’s en oma’s wordt gesproken. Ze waardeert wel het Friese initiatief vanwege de aandacht voor lokale trots en cultuur.
In Drenthe zijn er ook geluiden om dialecten te behouden. Zangeres Isa Zwart (ISZA), opgegroeid in Emmen en winnaar van het Drèents Liedtiesfestival, pleit ervoor Drents levend te houden; zij zelf zingt nu vooral in het Nederlands en merkt dat Drents meer als streektaal dan als zelfstandig taalbeeld wordt ervaren. Ze wijst ook op het negatieve stigma dat soms aan Drents kleeft en hoopt dat onderwijs dat kan verminderen.
Kort samengevat: Friesland kiest vanaf augustus voor structureel onderwijs in de streektaal om taalverlies tegen te gaan. Groningen en Drenthe onderzoeken meer vrijwillige, projectmatige opties, maar stuiten op organisatorische en perceptie-issues die bepalen hoe verstanderlijk en effectief taalonderwijs in die provincies kan worden ingevoerd.