Moet jouw wijk van het gas af? Deze verborgen kosten telt de overheid mogelijk niet mee

In dit artikel:

Vereniging Eigen Huis waarschuwt dat de officiële berekeningen voor een overstap van aardgas naar een warmtepomp, warmtenet of andere warmtevoorziening belangrijke kosten kunnen missen. Gemeenten moeten deze rekenregels gebruiken om te bepalen welke wijken de komende jaren aardgasvrij kunnen worden. Een wijk mag volgens de voorgestelde systematiek alleen worden aangewezen als de overstap voor minstens 70 procent van de bewoners betaalbaar is.

In de berekening worden onder meer de kosten van een warmtepomp, isolatie of een warmtenetaansluiting afgezet tegen de verwachte besparing op de energierekening. Die norm zegt echter niet dat de overstap voor elk huishouden betaalbaar is. De kosten verschillen sterk per woning en bewoners kunnen een investering mogelijk niet direct betalen, ook als die op lange termijn wordt terugverdiend.

Volgens de belangenorganisatie houden de modellen te weinig rekening met praktische kosten, zoals tijdelijke huisvesting, opslag van meubels, herstel- en schilderwerk, het aanpassen van leidingen of de meterkast en het openbreken van vloeren en muren. Bij oudere woningen kan bovendien asbest worden aangetroffen, waarvan onderzoek en verwijdering duizenden euro’s extra kunnen kosten. Vooral eigenaren van oude, slecht onderhouden of moeilijk aanpasbare woningen lopen daardoor risico op een veel hogere rekening dan het gemiddelde.

De financiële gevolgen hangen ook af van de gekozen oplossing. Bij een warmtepomp nemen de elektriciteitskosten toe en zijn soms extra isolatie of vloerverwarming nodig. Bij een warmtenet betalen bewoners aansluitkosten en periodieke tarieven aan een leverancier, terwijl hun keuzevrijheid vaak beperkt is. Huurders krijgen vooral te maken met mogelijke veranderingen in servicekosten en hun energierekening, omdat de verhuurder doorgaans de woningaanpassing betaalt.

Eigen Huis wil dat het kabinet de rekenregels aanpast en dat gemeenten bewoners inzicht geven in de werkelijke gevolgen voor hun woning en maandlasten. Bewoners hoeven niet direct maatregelen te nemen: gemeentelijke plannen kunnen nog jaren duren. Wel wordt geadviseerd te vragen welke warmteoplossing wordt onderzocht, wanneer een besluit valt en welke kosten zijn meegerekend. Bij oudere woningen kan een voorafgaand asbestonderzoek verstandig zijn.