Moederschap: zelfs de Romeinen hadden er geen handleiding voor

In dit artikel:

De Mexicaanse schrijfster Valeria Luiselli (42), bekend van essays als Vertel me het einde en romans als De gewichtlozen en Archief van verloren kinderen (waarvoor ze de International Dublin Literary Award kreeg), publiceert met Begin midden einde een intieme, verhalende roman die grote thema’s in een klein gezin onderzoekt.

Het verhaal volgt een moeder en haar twaalfjarige dochter die na een pijnlijke scheiding verhuizen naar Sicilië om een nieuw begin te zoeken. Temidden van een opvliegende Etna en oprukkende bosbranden proberen ze vanuit een paar koffers een thuis te bouwen. Dat thuisgevoel wordt in het boek telkens geconcretiseerd door alledaagse voorwerpen en rituelen: simpele huishoudelijke dingen vormen het anker van hun dagelijks leven.

Luiselli verweeft de vrouwelijke familielijn met klassieke mythologie: een Siciliaanse overgrootmoeder, die zich als man voordeed om archeologisch werk te doen, stal ooit een mozaïektegel met de figuur van Proteus — een erfstuk dat nu terugkeert naar het eiland. Klassieke verwijzingen, van Plinius tot Dante, geven de zoektocht naar identiteit en toekomst een diepere laag en stellen vragen over continuïteit en erfgoed.

De roman draait ook om het idee van het “midden” — een levensfase waarin je vastzit tussen verleden en toekomst en waarin fictie ruimte biedt voor herinterpretatie. Luiselli laat de vertelstemmen van moeder en dochter steeds meer in elkaar overvloeien, waardoor lezers soms moeten uitvogelen wie aan het woord is. Die narratieve verwarring versterkt het thema dat het einde vaak zelf een nieuw begin kan zijn.

Gezien Luiselli’s leven tussen Latijns-Amerika en de Verenigde Staten blijft migratie en stemgeving voor de ondergerepresenteerden een terugkerend motief. Begin midden einde wordt in het stuk gepresenteerd als haar meest persoonlijke boek tot nu toe, een subtiele, gelaagde verkenning van thuis, familie en transitie.