Moeders lopen meer dan dubbel zoveel kans op burn-out of depressie als vaders
In dit artikel:
Uit een analyse van de Belgische Onafhankelijke Ziekenfondsen (Helan in Vlaanderen) van de periode 2017–2025, gebaseerd op gegevens van ruim 300.000 leden, blijkt dat moeders ruim tweemaal zo vaak arbeidsongeschikt raken door psychische problemen (zoals burn-out of depressie) dan vaders. Het verschil doet zich voor ongeacht gezinsvorm: samenwonende moeders hebben 2,3 keer meer risico dan samenwonende vaders, en bij alleenstaande moeders loopt dat op tot 2,7 keer.
Het aantal jonge kinderen versterkt het risico voor moeders: hoe meer kinderen jonger dan zeven jaar in huis, hoe groter de kans op mentale uitval. Bij gezinnen met drie of meer jonge kinderen is het risico voor moeders zelfs ongeveer drie keer zo hoog als voor vaders. Bij vaders is geen vergelijkbaar verband aantoonbaar: noch het aantal kinderen, noch een recente geboorte of de tijd sinds de geboorte beïnvloeden hun risico significant.
De onderzoekers koppelen die ongelijkheid aan meerdere factoren. Moeders ondervinden de zogenaamde “child penalty”: na de geboorte van een kind nemen ze vaker loopbaanonderbrekingen of aanpassingen en krijgen ze minder arbeidsmarktkansen. Daarnaast dragen vrouwen nog steeds disproportioneel veel van de zorg- en huishoudtaken, wat de druk verhoogt. Gendernormen spelen mee: mannen zouden zorg sneller uitbesteden en vaak de rol van kostwinner blijven invullen. Ook bestaat er nog een taboe rond geboorteverlof voor vaders, terwijl steun van buitenaf bij alleenstaande vaders vaak groter is.
Als beleidsaanbevelingen pleiten de onderzoekers ervoor het geplande familiekrediet in te richten met aandacht voor een gendergelijke verdeling van geboorteverlof — het voorstel om verlof aan het kind te koppelen zou gezinnen flexibiliteit geven en ook grootouders toestemming kunnen geven verlof op te nemen. Verder wordt meer flexibiliteit voor deeltijdwerkers en betaalbare, toegankelijke kinderopvang gevraagd. Daarbij wijzen ze op bewijs dat vaderschapsverlof op lange termijn de mentale gezondheid van beide ouders bevordert.