Moeder zet erfdeel dochter levenslang onder bewind: ze kan haar legitieme portie in geld opeisen

zaterdag, 21 november 2026 (10:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

De Rechtbank Gelderland heeft een testamentair bewind over de erfenis van een kwetsbare dochter ongeldig verklaard. Haar moeder was in 2025 overleden en had in haar testament uit oktober 2023 bepaald dat alle kinderen evenveel zouden erven. Alleen het erfdeel van de dochter, die een verstandelijke beperking en epilepsie heeft, moest levenslang worden beheerd door twee zussen. Een broer werd executeur. Het testament gaf daarvoor alleen een verwijzing naar een wetsartikel en geen concrete reden.

De dochter aanvaardde de nalatenschap beneficiair en verzette zich tegen het bewind. Zij is al bijna dertig jaar getrouwd en had haar echtgenoot via een levenstestament gemachtigd om haar financiële zaken te regelen. Haar man is bovendien professioneel bewindvoerder en beheert haar geld al jaren zonder problemen.

Volgens artikel 4:75 BW kan een testamentair bewind alleen aan de legitieme portie worden tegengeworpen als iemand zijn vermogen niet zelf kan beheren of als schuldeisers het vermogen zouden opeisen. Van schulden was geen sprake. De familie stelde daarom dat de dochter haar financiën niet zelfstandig kon regelen en uitte zorgen over haar huwelijk en de invloed van haar echtgenoot. Daarbij verwezen zij onder meer naar een oude melding bij Veilig Thuis en eerdere aantekeningen.

De rechtbank vond die onderbouwing onvoldoende. De oude melding had destijds niet tot hulpverlening geleid, terwijl er geen bewijs was dat de echtgenoot zijn vrouw isoleerde of financieel benadeelde. De dochter werkte, onderhield sociale contacten en reisde met haar familie. Ook achtte de rechtbank haar man geschikt om haar geldzaken te beheren, juist vanwege zijn beroepservaring als bewindvoerder. In het vonnis van 21 oktober 2026 oordeelde de rechtbank daarom dat de testamentaire gronden voor het bewind onjuist waren.

De uitspraak is belangrijk voor erfgenamen. Zolang een testamentair bewind standhoudt, kan iemand meestal niet vrij over zijn erfdeel beschikken door de legitieme portie in geld op te eisen. Wie bezwaar wil maken, moet in beginsel binnen drie maanden na het overlijden naar de rechter stappen. Na een succesvolle procedure moet de erfgenaam binnen één maand nadat de uitspraak onherroepelijk is geworden schriftelijk aangeven de legitieme portie in geld te willen ontvangen. Ouders die bewind willen instellen, doen er volgens de zaak verstandig aan de noodzaak en de keuze van de bewindvoerder concreet in het testament te onderbouwen.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Johan Derksen werd boos op set De Bever-film: ‘Je moet je grote bek houden!’