Moeder wordt steeds ouder, tenminste als het nog lukt: 'Vruchtbaarheid neemt na je 30ste echt af'
In dit artikel:
Nederlandse vrouwen krijgen hun eerste kind steeds later; in 2024 is de gemiddelde leeftijd gestegen naar 30,4 jaar, hoger dan het Europese gemiddelde. Vijftig jaar geleden lag deze leeftijd nog rond de 24 jaar. Fertiliteitsartsen zoals Odine Aandewiel en Merel van den Berg uit het Jeroen Bosch Ziekenhuis maken zich zorgen over deze trend, omdat de vruchtbaarheid na het 30ste levensjaar aanzienlijk afneemt. Volgens hen is de ideale periode om een kind te krijgen tussen de 20 en 30 jaar.
De verlate kinderwens is mede het gevolg van maatschappelijke factoren zoals een lastige woningmarkt, flexibele arbeidsomstandigheden en een veranderde kijk op vastigheid. Daarnaast schatten veel mensen hun vruchtbaarheid en de kans op succes bij vruchtbaarheidsbehandelingen te rooskleurig in. Zo is tegen de leeftijd van 37 jaar 90 procent van de eicellen afgestorven en is de kans op natuurlijke zwangerschap op 40-jarige leeftijd nog maar 5 procent. Ongeveer een op de zes stellen kampt met onvruchtbaarheid binnen een jaar proberen zwanger te worden.
De Stichting Vruchtbaarheid zet zich in om de bewustwording rondom vruchtbaarheid te vergroten, met de oproep aan zowel jongeren als volwassenen om hier vroegtijdig over geïnformeerd te worden. Aandewiel pleit voor structurele voorlichting op school en samenwerking met de overheid, omdat zwangerschap niet volledig te plannen is en ook afhankelijk blijft van geluk. Ze benadrukt dat het doel is om mensen te informeren zonder onnodige angst te zaaien, maar wel met realistische verwachtingen.
Naast vrouwen neemt ook bij mannen de vruchtbaarheid met het ouder worden af, voornamelijk door een afname in zaadkwaliteit, mede beïnvloed door leefstijlfactoren als alcoholgebruik, roken en overgewicht. Van den Berg adviseert mannen eveneens om tijdig na te denken over hun kinderwens.
Het invriezen van eicellen kan een optie zijn voor vrouwen die later zwanger willen worden, omdat ingevroren eitjes hun kwaliteit behouden, maar deze dure behandeling (ongeveer 4000 euro per poging) wordt niet vergoed. Tot slot wijzen de artsen erop dat veroudering ook een invloed heeft op de vruchtbaarheid bij volgende kinderen; succesvolle zwangerschap na het eerste kind betekent niet automatisch dat een tweede of derde zwangerschap even gemakkelijk verloopt.