Moeder overlijdt 12 dagen voor notarisafspraak: oud testament blijft gelden, gelijktrekken kost broer en zus snel 30% belasting
In dit artikel:
Een testament is pas rechtsgeldig gewijzigd zodra de nieuwe akte officieel is ondertekend. Dat blijkt uit een uitspraak van de Rechtbank Amsterdam van 18 november 2026. Een concepttestament dat al bij de notaris ligt, een e-mail of overeenstemming tussen de erfgenamen is niet voldoende.
In de zaak had een moeder in mei 2023 tijdens een periode van familieruzie een testament laten opstellen waarin haar echtgenoot slechts een honderdste deel kreeg. Eén kind erfde een zesde, terwijl ruim tachtig procent naar het andere kind ging via een tweetrapsmaking. Nadat de verhoudingen waren hersteld, wilde de moeder haar kinderen weer gelijk behandelen. Het gezin benaderde de notaris op 17 mei 2026 en op 2 juni lag een nieuw concept klaar, waarin beide kinderen ieder de helft zouden krijgen.
De ondertekening stond gepland voor 25 juni, maar de moeder overleed al op 13 juni. Haar echtgenoot, de executeur, vroeg de rechtbank om het concept toch bindend te verklaren. Beide kinderen steunden dat verzoek en maakten geen bezwaar. De rechter wees het echter af. Volgens het Burgerlijk Wetboek kan iemand een testament alleen persoonlijk wijzigen via een notariële akte of een akte die bij de notaris in bewaring wordt gegeven. De notaris moet bovendien onder vier ogen kunnen vaststellen dat de testateur vrijwillig en weloverwogen achter de wijziging staat. Omdat dat gesprek en de ondertekening niet hadden plaatsgevonden, bleef het testament uit 2023 geldig.
Het kind dat op basis daarvan het grootste deel erft, kan na afloop vrijwillig geld aan het andere kind overmaken. De Belastingdienst ziet dat echter als een schenking tussen broer en zus, niet als een correctie van moeders nalatenschap. In 2026 geldt voor schenkingen aan broers en zussen een vrijstelling van €2.769. Over het meerdere is 30 procent schenkbelasting verschuldigd tot €158.669 en 40 procent daarboven. Een schenking van €50.000 zou daardoor ongeveer €14.169 belasting kosten, bovenop de al betaalde erfbelasting.
De uitspraak onderstreept dat mensen oude testamenten regelmatig moeten controleren en een wijziging niet tot de laatste weken moeten uitstellen. Bij kwetsbare gezondheid kan een spoedafspraak of huisbezoek bij de notaris voorkomen dat een eerder testament onverwacht van kracht blijft.
Vandaag Inside: Johan Derksen over Arie Boomsma: 'Die man moet toch eens professionele hulp zoeken...'