Mirjam Polak groeide op in gg Kapelle en is nu hulpverlener in Libanon: „Schaamteloos christen zijn is niet ouderwets"

In dit artikel:

Mirjam Polak (38), opgegroeid in Kapelle en afkomstig uit de Gereformeerde Gemeente, verhuisde na een korte reis naar Beiroet naar Libanon. Ze raakte zeven jaar geleden tijdens een citytrip onder de indruk van het land. Na de verwoestende explosie in de haven van Beiroet, waarbij in 2020 ruim tweehonderd mensen omkwamen, besloot ze terug te keren om te helpen. Wat aanvankelijk een verblijf van een jaar zou worden, groeide uit tot een jarenlange missie.

Via de PKN-stichting Kerk in Actie werkt Polak als studentencounselor aan de Haigazian-universiteit in Beiroet. Ze begeleidt studenten bij uiteenlopende problemen, zoals studiestress, relatieproblemen en financiële zorgen. Daarbij houdt ze rekening met de religieuze en culturele achtergrond van haar gesprekspartners. In Libanon zijn achttien religieuze groeperingen officieel erkend; onder haar studenten bevinden zich onder meer moslims, christenen en druzen.

Daarnaast richtte Polak de Light of Dawn Foundation op, waarmee ze geld inzamelt voor mensen die financieel in de knel zitten. Ze wil naar eigen zeggen „Christus’ licht” laten zien aan iedereen, ongeacht diens religie. Tegelijk probeert ze te voorkomen dat hulpverleners zichzelf als redder gaan zien. Mensen die ze ondersteunt moeten volgens haar zelf stappen zetten, bijvoorbeeld richting werk, zodat ze niet afhankelijk van haar worden. Ze benadrukt ook dat hulpontvangers hun waardigheid behouden en haar steun mogen weigeren.

De onzekere veiligheidssituatie in Libanon blijft haar werk beïnvloeden. Hoewel een groot Israëlisch grondoffensief in het zuiden tijdelijk stilligt, kunnen gevechten opnieuw uitbreken. Polak zegt dat haar leven in Libanon haar dankbaarder heeft gemaakt. Ze contrasteert de materiële rijkdom en ontevredenheid die ze in Nederland ziet met Libanezen die ondanks grote armoede dankbaarheid uitspreken.

Haar ervaringen hebben ook haar kijk op religie veranderd. In Libanon is religie volgens Polak sterk verbonden met identiteit en spreken veel mensen openlijk en trots over hun geloof. Ze vindt dat Nederland, als seculiere samenleving, religie soms te gemakkelijk terzijde schuift. Tegelijk verdedigt ze de vrijheid om van geloof te veranderen, iets wat in Libanon volgens haar niet altijd vanzelfsprekend is.

Polak is vooral kritisch op aspecten van de islam die volgens haar tot onderdrukking of geweld kunnen leiden. Ze verwijst naar ex-moslims en vrouwen die uit angst voor hun familie of omgeving niet openlijk met hun geloof kunnen breken. Volgens haar is Europa soms naïef over zulke problemen, die zich vaak achter gesloten deuren afspelen. Ze zegt echter niet alle moslims over één kam te willen scheren en pleit voor een kritisch maar respectvol gesprek met moslims. Haar kritiek mag volgens haar niet ontaarden in voorstellen zoals die van Geert Wilders om moslims collectief uit te sluiten, omdat dat strijdig is met de democratische rechtsstaat. Ze erkent bovendien dat de Libanese situatie niet één op één met Nederland kan worden vergeleken.