Minstens zestien Nederlandse bruggen kunnen 'zonder waarschuwing' instorten

In dit artikel:

Minimaal zestien Nederlandse betonnen bruggen bevatten mogelijk voorspanstaal dat gevoelig is voor waterstofverbrossing. Door dit defect kunnen staaldraden onder spanning plotseling breken, waardoor een brug zonder duidelijke waarschuwing kan instorten. Het risico kwam opnieuw in beeld na de instorting van een brug in Dresden op 11 september 2024.

Rijkswaterstaat (RWS) ontdekte aanvankelijk dertien kwetsbare bruggen. Toenmalig minister Barry Madlener meldde de Kamer vervolgens dat deze versneld moesten worden vervangen, maar noemde ze wel veilig. Dat strookt niet met een advies van RWS en een second opinion van TNO, TU Delft en TU Eindhoven: daarin stond dat de veiligheid nog niet kon worden vastgesteld. De deskundigen adviseerden onder meer regelmatige inspecties, onderzoek naar het gebruikte staal, een nieuwe berekening van de draagkracht en waar nodig versterking en monitoring.

Volgens onderzoek van Follow the Money zijn die maatregelen niet uitgevoerd. RWS meldt inmiddels drie extra bruggen met hetzelfde mogelijke defect. Bij minstens de helft van de bruggen is het afgelopen halfjaar geen aanbevolen halfjaarlijkse inspectie uitgevoerd; vier bruggen, waaronder de drie nieuw ontdekte, waren al jaren niet gecontroleerd. Ook voert RWS geen nieuwe draagkrachtberekeningen uit, omdat het die methode onvoldoende betrouwbaar vindt. Daardoor zijn versterking en akoestische monitoring meestal niet ingezet.

Toch noemen zowel de huidige minister Vincent Karremans als RWS de bruggen veilig. Hoogleraar civiele techniek Hans Ramler vindt die conclusie in strijd met de eerdere adviezen. Volgens hem dreigt Nederland het overzicht over de infrastructuur te verliezen. Mogelijk zijn er meer risicobruggen, omdat RWS alleen archieven heeft onderzocht van de circa 4000 betonnen bruggen die het zelf beheert. Nederland telt daarnaast ongeveer 36.000 betonnen bruggen van gemeenten, provincies en waterschappen, die zelf verantwoordelijk zijn voor controles.

De onduidelijkheid over verantwoordelijkheden blijkt onder meer bij de Algerabrug in Krimpen aan den IJssel. RWS zette deze gemeentelijke brug op een vervangingslijst zonder de gemeente vooraf te informeren. Er zijn nog geen maatregelen genomen en zelfs niet vastgesteld of de brug het risicovolle staal bevat.

De problemen staan niet op zichzelf. Ook gebrekkige tand-nokconstructies, verzwakt staal, scheuren en funderingsproblemen bedreigen andere bruggen. Zwaarder verkeer, waaronder elektrische voertuigen, vergroot de belasting op verouderde infrastructuur. Volgens RWS stonden eind 2025 72 bruggen, viaducten en tunnels onder verhoogd toezicht wegens technische risico’s, ouderdom of achterstallig onderhoud.