Ministerie wist al negen jaar van massadonor Simon, maar deed niets

In dit artikel:

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wist al in augustus 2017 dat spermadonor Simon op grote schaal kinderen verwekte, maar ondernam daar volgens het onderzoek van Nieuwsuur niets mee. Twee jaar later werd hij opgenomen in een begeleidingscommissie die de Nederlandse donorwet evalueerde. Minister Sophie Hermans zegt dat VWS niet verantwoordelijk was voor de samenstelling van de commissie, maar erkent dat Simon daar nooit zitting in had mogen nemen.

Uit gesprekken met tientallen moeders blijkt dat Simon inmiddels minstens 121 kinderen heeft verwekt. Dat aantal kan verder oplopen, omdat zich na eerdere berichtgeving nieuwe moeders bij Nieuwsuur hebben gemeld. In Nederland mag een donor sinds vorig jaar aan maximaal twaalf gezinnen doneren. Daarvoor gold een richtlijn van maximaal 25 kinderen voor fertiliteitsklinieken, maar die norm was niet wettelijk afdwingbaar.

Het is onduidelijk hoe Simon in 2019 in de evaluatiecommissie terechtkwam. VWS wijst erop dat de evaluatie door onderzoeksorganisatie ZonMw wordt uitgevoerd en zegt dat Simon op advies van derden was voorgedragen. Opvallend is dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) zegt hem niet te kennen, terwijl VWS al jaren van zijn activiteiten op de hoogte was.

In een commissietekst pleitte Simon voor een flexibele norm in plaats van een strikt maximumaantal donorkinderen, onder meer om wachtlijsten te beperken. Ook beschreef hij de risico’s van thuisinseminatie, waarbij vrouwen buiten een kliniek om sperma regelen en gebruiken. Hij waarschuwde daarbij dat donoren hun aantal kinderen kunnen verzwijgen — iets waarvan moeders zeggen dat hij zich zelf schuldig aan maakte. Volgens hen loog hij over zijn aantal nakomelingen en dreigde hij het contact te verbreken wanneer zij doorvroegen.

Het Openbaar Ministerie zegt dat volgens de donorwet alleen klinieken en andere zorgprofessionals strafbaar kunnen zijn bij overtreding; donoren zelf niet. Stichting Donorkind en donorplatform Priamos noemen de gang van zaken schandalig. Getroffen moeders en de stichting overwegen juridische stappen om Simon, net als de eerder verboden massadonor Jonathan Meijer, te laten stoppen met doneren.