Minister van Staat moet zich gedeisd houden

In dit artikel:

Frans Timmermans heeft volgens de auteur de terughoudendheid geschonden die hoort bij het ambt van minister van Staat. Kort na zijn benoeming, samen met Johan Remkes en Thom de Graaf, gaf hij een interview aan het Belgische blad De Morgen waarin hij het handelen van Israël vergeleek met dat van de nazi’s tijdens de Holocaust. Die uitspraken leidden tot boosheid en kritiek; het Centraal Joods Overleg vroeg premier Jetten om er afstand van te nemen.

De titel van minister van Staat is een bijzondere, ongeregelde erefunctie binnen het Nederlandse staatsrecht. Er bestaat geen wettelijke taakomschrijving, maar van ministers van Staat wordt traditioneel verwacht dat zij zich op de achtergrond houden, boven de dagelijkse politiek staan en alleen optreden wanneer om hun advies wordt gevraagd. Hun waarde ligt volgens de auteur vooral in rust, ervaring en reflectie, niet in actieve deelname aan het publieke debat.

De uitspraken van Timmermans zouden bovendien het internationale en diplomatieke aanzien van Nederland hebben geschaad en de andere ministers van Staat in verlegenheid hebben gebracht. Sommigen pleitten daarom voor intrekking van zijn benoeming. Volgens de auteur is dat niet direct nodig, maar juridisch zou het benoemingsbesluit mogelijk wel kunnen worden teruggedraaid. Hij verwacht dat premier Jetten Timmermans na het zomerreces aanspreekt op de verantwoordelijkheden en grenzen van zijn erefunctie. Ministers van Staat hebben volgens hem een voorbeeldfunctie en moeten daarom zorgvuldig met hun positie omgaan.