Minister stuurt box 3-plan zonder sluitende dekking naar Raad van State: 'Ik neem hier een risico'

In dit artikel:

Minister van Financiën Eelco Heinen heeft vrijdag een aangepaste wet voor box 3 met spoed naar de Raad van State gestuurd. Dat gebeurde terwijl nog niet vaststaat hoe de nieuwe belastingregeling financieel wordt gedekt. Het kabinet wil over ongeveer twee weken een alternatief voorstel voor de financiering aan de Tweede Kamer voorleggen.

De hervorming moet in 2028 ingaan. Het kabinet wil af van het huidige systeem waarin belasting wordt geheven over een verondersteld rendement, ook als waardestijgingen nog niet zijn gerealiseerd. In plaats daarvan moet vooral een vermogenswinstbelasting komen, waarbij belasting verschuldigd is zodra winst daadwerkelijk wordt behaald.

De eerdere dekking, een verlaging van het heffingsvrije rendement van 1.800 naar 1.000 euro, zou jaarlijks circa 540 miljoen euro opleveren. Daardoor zouden naar schatting 850.000 extra spaarders en beleggers belasting moeten betalen. De Tweede Kamer verzette zich hier breed tegen en vroeg om een oplossing die kleinere vermogens ontziet. Premier Rob Jetten erkende dat het oorspronkelijke voorstel daardoor moet worden aangepast.

Heinen zegt de financiële uitwerking niet te willen afwachten, omdat de onrust onder gewone spaarders volgens hem te groot is. Hij erkent dat hij daarmee een risico neemt: de Raad van State kan kritisch oordelen over een wetsvoorstel waarvan de financiële gevolgen nog niet volledig zijn uitgewerkt. Zo’n advies kan leiden tot nieuwe aanpassingen en de krappe planning voor 2028 verder onder druk zetten.

De minister sluit enkele mogelijke dekkingsopties al uit. Hij wil de hypotheekrenteaftrek niet afschaffen, de erf- of vennootschapsbelasting niet verhogen en de staatsschuld niet verder laten oplopen. In de Kamer zijn onder meer heffingen in box 2 en het aanpakken van belastingconstructies rond papieren schenkingen genoemd. Omdat het kabinet geen meerderheid heeft, is steun van oppositiepartijen nodig. De hervorming van box 3 volgt op jarenlange juridische problemen met de belasting op fictieve rendementen en eerdere miljardenkosten voor rechtsherstel.