Minister drukt fatbikeplan door, maar hoe kansrijk is het? 'Bewijs maar eens dat die fiets het probleem is'
In dit artikel:
Minister Vincent Karremans (VVD, Verkeer) zet door met plannen voor aparte regels voor fatbikes: hij wil onder meer een minimumleeftijd en gebiedsverboden invoeren. Eerder dit weekeinde sloeg hij een harde toon aan richting overlastgevers: “We komen achter je aan. Geniet er nog maar even van om overlast te veroorzaken.” Het kabinet wil nu onderzoeken met welke combinatie van criteria – denk aan banddikte, gewicht, vermogen en zadelomvang – een aparte fatbikecategorie juridisch houdbaar gemaakt kan worden; een nieuw onderzoek moet rond de zomer helderheid geven.
Deskundigen reageren echter kritisch en waarschuwen dat het juridisch gezien een glibberig pad is. Emeritushoogleraar Jan Brouwer stelt dat het moeilijk is aan te tonen dat een specifieke fiets het probleem is en niet de berijder; bovendien noemt hij de fatbike in de kern veiliger dan andere e-bikes en waarschuwt voor een “wapenwedloop” waarbij fabrikanten hun modellen aanpassen (zoals al gebeurt met zogeheten skinnybikes) om buiten de regels te vallen. Ook gemeenten die nu lokaal proberen te handhaven — zoals Enschede en Amsterdam — lopen volgens deskundigen het risico op willekeur en rechtszaken als zij fietsen als categorie gaan verbieden.
Vorig beleid en adviezen waarschuwden al tegen het losknippen van fatbikes: twee eerdere onderzoeken concludeerden dat speciale regels weinig effectief zijn, omdat fabrikanten en importeurs de regels kunnen omzeilen en probleemgedrag (zoals te hard rijden) daarmee niet verdwijnt. Hans Godefrooij van adviesbureau DTV pleit daarom voor aanpak van illegale invoer en betere handhaving van snelheidsovertredingen in plaats van regels die zich op één type fiets richten.
Praktische handhavingsproblemen zijn volgens het artikel al zichtbaar: er wordt bijvoorbeeld niet systematisch bijgehouden hoeveel fatbikes de politie in beslag neemt, en de douane moet nog afspraken maken met de Inspectie voor Leefomgeving en Transport om inbeslagname überhaupt mogelijk te maken. Mobiliteitsadviseur Jeroen van Luyn raadt, als er toch regels komen, aan die voor alle e-bikes te laten gelden zodat ze uitvoerbaar en coherent zijn.
Kort samengevat: Karremans wil snel resultaat om kiezersontevredenheid over fatbikeoverlast te tackelen, maar experts waarschuwen dat juridische kwetsbaarheid, handhavingsproblemen en ontwijkgedrag van fabrikanten de effectiviteit van een speciale fatbikecategorie sterk in twijfel trekken.