Minderheidskabinet kan 'aan de slag' maar tweedaags debat legt forse uitdagingen bloot

In dit artikel:

Na twee dagen debat met de Tweede Kamer zei het kabinet-Jetten dat ministers en staatssecretarissen nu "aan de slag" kunnen, maar het debat toonde meteen grote politieke obstakels. Oppositiepartijen eisten heroverweging van de plannen voor een versnelde verhoging van de AOW-leeftijd en van maatregelen tegen armoede; concrete toezeggingen van het kabinet ontbraken vooralsnog.

Het AOW-voorstel stond centraal. Een wijzigingsvoorstel van SGP en Groep Markuszower om de grootste pijnpunten te verzachten kreeg steun van de coalitie en JA21, waardoor het kabinet voorlopig verder kan met die richting. Voor definitieve goedkeuring is echter ook een meerderheid in de Eerste Kamer nodig. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver waarschuwde Jetten om niet te veel te leunen op losse meerderheden, omdat dat het geheel van kabinetsplannen en begrotingen kan ondermijnen.

Verschillende partijen — waaronder GroenLinks-PvdA, PVV, ChristenUnie, 50Plus, Denk, SP en Volt — en de vakbonden FNV, CNV en VCP vonden Jettens toezeggingen te weinig; zij willen het AOW-plan volledig van tafel. De bonden zeggen niet met het kabinet te praten zolang die plannen blijven staan. De PVV diende een motie van wantrouwen in om het kabinet weg te sturen, maar kreeg alleen steun van SP en FVD.

De Kamer formuleerde ook eisen voor armoedebeleid: een meerderheid wil dat het kabinet ervoor zorgt dat armoede afneemt in plaats van toeneemt en vooraf de effecten van bezuinigingen op kwetsbare groepen in kaart brengt. Jetten toonde zich doorgaans kalm tijdens het debat, noemde de sfeer "rustig" en gaf aan dat ministers nu vooral moeten werken aan de uitwerking van plannen en vervolgens opnieuw het gesprek met de oppositie moeten zoeken. De uitkomst laat zien dat het minderheidskabinet veel overleg en compromissen nodig heeft om zijn agenda gerealiseerd te krijgen.