Minderheidscoalitie wil nieuw gezag in sterk Europa
In dit artikel:
Het beoogde minderheidskabinet van D66, CDA en VVD onder leiding van Rob Jetten profileert zich sterk pro-Europees: het coalitieakkoord opent met het doel een machtiger Nederland binnen een sterker Europa te realiseren. De nieuwe regering wil het Nederlandse gezag in Brussel herstellen nadat dat onder demissionair premier Schoof volgens diplomaten was afgenomen.
In grote lijnen kiest het kabinet voor een constructieve samenwerking met EU-partners, maar met behoud van nationale zorgpunten. Drie hoofdpunten uit het akkoord:
- Relatie met de VS en NAVO: hoewel de trans-Atlantische band waardevol blijft, wil het kabinet de eenzijdige afhankelijkheid van de Verenigde Staten verkleinen — bijvoorbeeld op defensie, software en kritieke grondstoffen — en de Amerikanen aanspreken als hun beleid Nederlandse waarden of belangen ondermijnt. De NAVO blijft de basis van collectieve veiligheid, tegelijk moet een sterkere Europese pijler binnen de alliantie worden opgebouwd.
- EU-uitbreiding: de coalitie belooft een realistische, geopolitiek getinte aanpak van toetredingsvragen. Dat opent ruimte voor een versnelde toetreding van landen als Oekraïne zodra een bestand met Rusland is bereikt, maar de nieuwe leden zouden mogelijk in een ‘Europa van verschillende snelheden’ stappen en niet meteen alle lidmaatschapsrechten krijgen. Moldova en Noord-Macedonië worden genoemd als vergelijkbare gevallen.
- Gezamenlijke leningen (eurobonds): het kabinet staat open voor gezamenlijk lenen in bepaalde vormen, maar vermijdt expliciet garant te staan voor de nationale schulden van andere landen. Daarmee neemt het de striktere Haagse definitie van ‘eurobonds’ over en geeft het ruimte om internationale samenwerkingen te steunen zonder volledige aansprakelijkheid te aanvaarden.
Brussel wacht met belangstelling op de formatie: als het kabinet op 23 februari aantreedt, kan de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken direct naar België; Jetten neemt zijn eerste EU-topdeelname op 19 maart. Diplomaten hopen dat de koerswijziging Nederland snel weer tot een van de invloedrijke EU-spelers maakt.