Minder vrouwen aan de pil, jonge mannen hebben vaker seks zonder condoom met 'losse' partner

In dit artikel:

Onder jongeren in Nederland is het gebruik van anticonceptie en het testgedrag voor soa’s flink in beweging. Uit de nieuwste Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor van het CBS (in samenwerking met RIVM, Rutgers en Aidsfonds – Soa Aids Nederland) blijkt dat 85% van de meisjes en vrouwen van 16–30 jaar een voorbehoedsmiddel gebruikt, maar dat het aandeel dat de pil slikt is gedaald van 55% tien jaar geleden naar 40% nu.

Seksueel risicogedrag en testgedrag lopen uiteen naar geslacht. Van twintigers, de meest seksueel actieve groep, heeft gemiddeld 11% minstens eenmaal per jaar onbeschermde seks met een losse partner; bij mannen is dat 14% en bij vrouwen 8%. Ondanks dat mannen vaker riskeren, laten zij zich minder vaak op hiv en andere soa’s testen: in de leeftijdsgroepen twintigers en dertigers heeft ongeveer 10% ooit een soatest laten doen, waarbij vrouwen zich circa twee keer zo vaak laten testen als mannen. Mensen die onveilige seks met wisselende contacten hebben, laten zich wel iets vaker controleren (21% voor hiv, 28% voor andere soa’s).

Experts waarschuwen dat het testen nog onvoldoende is en vragen om maatregelen. Soa Aids Nederland pleit voor meer capaciteit bij de GGD en betere begeleiding zodat mensen naar de juiste testlocatie gaan (huisarts, GGD of andere betrouwbare zorgverlener). Het ministerie van VWS kondigt eind dit jaar een campagne aan om condoomgebruik te bevorderen.

De daling in pilgebruik wordt vooral toegeschreven aan zorgen over hormonen, versterkt door influencers en online verhalen, zegt CBS-onderzoeker Tanja Traag; eerder onderzoek van Rutgers (2024) toonde dat ongeveer 1 op de 7 jonge vrouwen pil of spiraal mijdt, vooral omdat ze geen hormonen willen (62%), maar ook vanwege wens voor meer contact met het eigen lichaam (41%) en angst voor bijwerkingen (35–34%). Dit alles wijst op behoefte aan betere voorlichting en betere toegang tot betrouwbare seksuele gezondheidszorg.