Minder gevallen van femicide, maar deskundigen houden slag om de arm
In dit artikel:
In 2024 daalde het aantal vrouwelijke moordslachtoffers in Nederland naar 37, tegen 44 een jaar eerder; het aantal slachtoffers dat door (ex-)partners werd gedood viel terug van 27 naar 17. De cijfers komen uit de Nederlandse Femicide Monitor en leiden tot voorzichtige hoop bij onderzoekers, maar zij waarschuwen dat één jaar nog geen trend bewijst: pas bij twee opeenvolgende jaren met lagere aantallen kan worden gesproken van een daadwerkelijke daling, zegt hoogleraar Marieke Liem.
Een eenduidige verklaring ontbreekt. Meer maatschappelijke en media-aandacht voor femicide zorgt er mogelijk voor dat vrouwen gevaarlijke signalen eerder herkennen en sneller hulp zoeken of de relatie verlaten. Tegelijk vormt juist het verlaten van een partner een bekend risico: weggaan kan een trigger zijn voor een dader om tot moord over te gaan, waardoor grotere zichtbaarheid ook onbedoeld tijdelijk tot meer slachtoffers kan leiden.
Het Rotterdamse centrum Filomena, gespecialiseerd in huiselijk geweld en kindermishandeling, zag het aantal aanmeldingen verdubbelen. Manager Tanya Hoogwerf legt uit dat vrouwen beter leren herkennen welke gedragspatronen vaak aan partnergeweld voorafgaan: aanvankelijk ophemelen van de partner, gevolgd door systematisch kleineren, controleren en manipuleren. Filomena benadrukt dat hun aanmeldingen waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg laten zien.
Opvallend in de nieuwe cijfers is dat slachtoffers gemiddeld ouder zijn dan vroeger. Het risico voor vrouwen van 20–40 jaar benadert nu dat voor vrouwen van 40–60 jaar, geldt voor verschillende femicidecategorieën zoals partnermoord en moederdoding. Liem wijst erop dat veel slachtoffers lange relaties achter de rug hadden en soms bleven uit zorgen om de kinderen of omdat controle in de relatie als normaal werd ervaren.
De krant brengt ook persoonlijke verhalen: zo verloor Marian haar 30-jarige dochter aan haar man, en meerdere vrouwen, zoals Ineke, vertellen over escalaties van controle naar stalking, gps-tracking en zelfs doodsbedreigingen. Ineke worstelde met aangifte doen vanwege emotionele binding en de verwachting van weinig effectieve politieactie; uiteindelijk werd haar ex opgepakt, maar gevoelens van onveiligheid blijven bestaan.
Concluderend: de daling in één jaar is bemoedigend, maar onderzoekers roepen op tot voorzichtigheid, blijvende monitoring en betere bescherming van vrouwen die relaties willen verlaten.