Miljoenen zijn gereserveerd voor herstel van slavernijverleden, maar nog geen euro is uitgegeven

In dit artikel:

In Nederland is er de afgelopen jaren uitgebreid aandacht besteed aan het slavernijverleden via boeken, documentaires, educatieve programma’s, exposities en herdenkingen. Deze bewustwording werd versterkt door officiële excuses vanaf 2021, aangeboden door onder anderen koning Willem-Alexander, de premier en diverse burgemeesters. Vooral Amsterdam neemt hierin een voortrekkersrol: burgemeester Femke Halsema bood als eerste excuses aan en de stad investeert 47 miljoen euro in de oprichting van een Nationaal Slavernijmuseum, gepland op de Kop van Java. Ook het jaarlijkse Keti Koti festival, dat de afschaffing van de slavernij herdenkt, wordt inmiddels landelijk gevierd.

Hoewel bewustwording en herdenking wijdverspreid zijn, blijft het herstel van de sociale en economische achterstanden van nazaten van tot slaaf gemaakten achterwege. Van het door het kabinet-Rutte IV gereserveerde budget van 200 miljoen euro is nog geen cent aan herstelmaatregelen besteed. Deze zomer kunnen pas aanvragen ingediend worden via een bewustwordingsfonds, dat inmiddels weinig concreet lijkt. Ook Amsterdam, ondanks haar leidende rol, worstelt met het vertalen van herstelbeloftes naar praktische maatregelen. Een rapport hierover ligt al langer klaar, maar het stadsbestuur wacht nog op besluitvorming.

Regionaal hebben ook steden als Utrecht, Den Haag en Rotterdam inmiddels excuses aangeboden en aandacht besteed aan het slavernijverleden met monumenten, stadswandelingen, tentoonstellingen en beleid om koloniale sporen te onderzoeken en duiden. De Nederlandsche Bank betuigde eveneens excuses en stelde een fonds van tien miljoen euro in voor projecten en kleine initiatieven rond het slavernijverleden en diversiteit.

Schrijver en docent Iven Cudogham benadrukt het belang van Keti Koti, dat steeds prominenter op scholen en in de samenleving wordt erkend als een gedeeld maatschappelijk verleden. Hij prijst Nederland voor de brede viering, in tegenstelling tot Suriname waar de herdenking minder leeft. De grootste uitdaging blijft echter het daadwerkelijke herstel van ongelijkheden voortkomend uit dit beladen verleden, waarvoor tot nu toe weinig concrete stappen zijn gezet.