Miljoenen Nederlands onderzoeksgeld voor statushouders en Oekraïners

In dit artikel:

Onderzoeksfinancier NWO stelt binnen Mozaïek 3.0 in totaal 7,4 miljoen euro beschikbaar voor maximaal achttien promotieplaatsen. De regeling moet volgens NWO de instroom vergroten van twee groepen die in de wetenschap ondervertegenwoordigd zijn. Per promotieplaats kan maximaal 420.000 euro worden aangevraagd.

Vijf miljoen euro is bestemd voor kandidaten met een migratieachtergrond buiten Europa, volgens de herkomstindeling van het CBS. Zij moeten onder meer een bacheloropleiding in het Koninkrijk der Nederlanden hebben afgerond. De overige 2,4 miljoen euro gaat naar onder meer mensen met bepaalde asielvergunningen, sommige voormalige statushouders en Oekraïners met tijdelijke bescherming. Voor deze groep is geen Nederlandse bachelor vereist, maar wel een universitair masterdiploma. Kandidaten die tot beide categorieën behoren, vallen onder het asiel- en beschermingsspoor.

De regeling werd op 14 september geopend. Twee dagen later meldde NWO dat de aanvullende voorwaarden waren aangepast. Het formele wijzigingsbesluit volgde op 30 september en werd op 12 oktober gepubliceerd, met terugwerkende kracht tot de openingsdatum. Volgens de beschikbare informatie benadeelde dit kandidaten niet; de verruiming maakte het juist mogelijk dat mensen die vóór hun komst naar Nederland elders een bachelor behaalden, konden deelnemen. De eerste aanmelddeadline is 3 november.

NWO stelde de aparte financiering voor kandidaten met een asielachtergrond zelf vast, na overleg met onder meer De Jonge Akademie, het PhD Network Netherlands en Stichting UAF. Een afzonderlijk besluit van de Tweede Kamer over deze verdeling is niet gevonden. NWO is als zelfstandig bestuursorgaan bevoegd om binnen zijn taken eigen subsidieprogramma’s en budgetten vast te stellen. De Kamer werd in 2024 wel geïnformeerd over een nieuw instrument voor onderzoekers met een migratieachtergrond, maar een aparte asielcategorie werd toen niet genoemd.

Het asielspoor bouwt voort op Hestia, waarmee NWO sinds 2018 gevluchte wetenschappers ondersteunt. Dat programma loopt na 2026 af. Het maximumbedrag per plek ligt in Mozaïek 3.0 bovendien een derde hoger dan in Mozaïek 2.0: 420.000 tegenover 315.000 euro in 2021. De regeling komt terwijl de effecten van het bredere Nederlandse diversiteitsbeleid opnieuw ter discussie staan. Een recente evaluatie kon geen harde causale conclusies trekken over de resultaten. NWO zegt dat aanvragen onafhankelijk op wetenschappelijke kwaliteit worden beoordeeld.