Miljarden meer aan biljetten in omloop. Een van de verklaringen: burgers houden cash achter de hand voor noodgevallen

In dit artikel:

Het aantal eurobiljetten in omloop is in tien jaar toegenomen van ongeveer 20 naar 31 miljard. Bij euromunten was de stijging nog groter: van 38 naar 156 miljard. Dat komt onder meer doordat munten kwijtraken, winkels extra wisselgeld aanhouden en nieuwe landen tot de eurozone toetreden. Kroatië voerde de euro in 2023 in; Bulgarije volgde in januari van dit jaar.

De groei staat niet in verhouding tot het gebruik van contant geld. Het aandeel contante betalingen daalde van ruim 72 procent in 2016 naar ongeveer de helft van alle transacties in 2024. Waarschijnlijk bewaren burgers een deel van het geld thuis, bijvoorbeeld als reserve voor noodsituaties, al zijn daar geen recente harde cijfers over. Uit een ECB-enquête uit 2016 bleek dat bijna een kwart van de Europeanen 200 tot 500 euro achter de hand hield.

Verschillende overheden adviseren inwoners om contant geld klaar te leggen. Nederland raadde vorig jaar aan om per volwassene 70 euro en per kind 30 euro beschikbaar te hebben voor een situatie waarin essentiële voorzieningen 72 uur uitvallen. In februari zei 58 procent van de Nederlanders dat te hebben gedaan. Ook lage spaarrentes en zorgen tijdens het begin van de oorlog in Oekraïne kunnen de vraag naar cash hebben vergroot.

Een aanzienlijk deel van de eurobiljetten circuleert buiten de eurozone, waar mensen zich ermee beschermen tegen inflatie en instabiele wisselkoersen. Experts waarschuwen intussen dat een samenleving zonder contant geld kwetsbare groepen, zoals ouderen, kan benadelen. ECB-hoofdeconoom Philip Lane pleit daarom voor voldoende geldautomaten. In Nederland nam hun aantal af van meer dan 8.000 naar 3.900 in 2024.