Militairen trainen in steenkoud Litouwen: wakduiken en slapen in de buitenlucht
In dit artikel:
Alleen de tijd zal uitwijzen of het ooit tot een directe confrontatie tussen de NAVO en Rusland komt, maar indien dat gebeurt zal dat waarschijnlijk aan de oostgrens zijn — een lange, moeilijk begaanbare strook met extreem winterweer. Om daarop voorbereid te zijn trainen Nederlandse militairen momenteel op een terrein bij Rukla in Litouwen.
Ongeveer 270 Nederlanders, hoofdzakelijk van de 43e Gemechaniseerde Brigade uit Havelte, maken deel uit van een multinationale NAVO-missie onder Duitse leiding; ook landen als Noorwegen en België zijn betrokken. Doel van de aanwezigheid is volgens compagniescommandant Stef zowel de Litouwse bevolking geruststellen als Rusland afschrikken: "We zijn hier om de Litouwse bevolking gerust te stellen en Rusland af te schrikken." Om dat geloofwaardig te kunnen doen, moeten soldaten in staat zijn te overleven en te vechten onder zeer koude, vaak verraderlijke omstandigheden.
De training omvat nachten in geïmproviseerde onderkomens van dennentakken en zeilen, navigatie door moerasachtig terrein, het bouwen van schuilplaatsen, vuur maken en over bevroren meren manoeuvreren. Temperatuurpieken kunnen ’s nachts dalen tot -30 °C; fouten kunnen leiden tot ernstige letsels zoals onderkoeling en bevroren ledematen, waarna iemand niet meer inzetbaar is. Tijdens de oefeningen worden ook realistische natuurgeteste noodscenario’s geoefend, bijvoorbeeld het overleven na onderdompeling in een wak: snel uitkleden, opwarmen en denken onder stress is essentieel — een deelnemer kon na het wak nog antwoorden dat zijn lievelingseten "pasta carbonara" is, waarna hij veilig werd opgewarmd.
Brigadegeneraal b.d. Jeff Mac Mootry wijst erop dat koudweercompetenties binnen defensie behouden moeten blijven; de mariniers trainen al decennialang in dergelijke omstandigheden. Hoewel niet elk onderdeel van de krijgsmacht een poolspecialist hoeft te zijn, is basiskennis over winterse operaties volgens hem cruciaal — historische voorbeelden tonen hoe winteromstandigheden oorlogen kunnen beslissen.
De oefeningen in Litouwen illustreren hoe hard- en soft-power samenkomen: zichtbare inzet en vaardigheid in extreme omstandigheden moeten zowel afschrikken als veiligheid bieden aan NAVO-buurlanden.