Militair expert Ben Bekkering: 'Een militaire operatie om zeeschepen te escorteren lijkt mij erg onverstandig'
In dit artikel:
De Straat van Hormuz blijft een levensgevaarlijke choke point ondanks dat de Amerikaanse aanvallen de Iraanse marine hebben verzwakt. Washington wil nu een internationale coalitie schepen laten escorteren om de nauwe doorvaart — twee aparte vaarroutes van elk ongeveer drie kilometer — weer veilig te maken, omdat stijgende olieprijzen laten zien hoe cruciaal die corridor is voor de wereldwijde energiestromen.
Viceadmiraal b.d. Ben Bekkering (Clingendael) waarschuwt dat zo’n escortemissie grote militaire risico’s met zich meebrengt. Iran heeft de afgelopen jaren gericht capaciteiten opgebouwd om de doorvaart te controleren en te verstoren: drijvende zeemijnen, onbemande systemen, mini-onderzeeërs en antischeepsraketten die vanaf de wal en vanuit snelle bootjes ingezet kunnen worden. Door deze middelen gelijktijdig te gebruiken kan Iran zelfs een vijandelijk fregat overweldigen. De Revolutionaire Garde — met een eigen marinetak — lijkt daarbij relatief onaangetast.
Analyses schatten dat Iran tussen de circa 2.000 en 6.000 zeemijnen kan bezitten. Amerikaanse inlichtingendiensten meldden onlangs dat Iran begonnen zou zijn met het uitzetten van mijnen rond Hormuz; het is lastig te verifiëren of er daadwerkelijk mijnen liggen, maar de dreiging alleen al veroorzaakt veel onrust. Ook modernere mijnen met sensoren en torpedo‑functionaliteit vergroten de dreiging.
Bekkering benadrukt dat een effectieve escort-operatie veel meer vergt dan een handvol marineschepen: scheepvaartroutes moeten worden verlegd, potentiële mijnen in kaart gebracht en lucht- en zeemacht ingezet. Als al één of twee koopvaardijschepen geraakt worden, is de missie praktisch geslaagd in falen. Daarom pleit hij voor een bredere, gecoördineerde Europese maritieme aanwezigheid in de regio — niet alleen rond Hormuz maar ook in de Rode Zee en de Golf van Aden, waar bondgenoten van Iran zoals de Houthi’s opnieuw aanvallen kunnen uitvoeren. Bovendien is het verstandig reservevaartuigen achter de hand te houden voor het geval er een staakt‑het‑vuren komt; alleen als de risico’s beheersbaar zijn kan escorte weer vertrouwen in veilige doorvaart herstellen.