NU+ | Van de milieubeweging naar een bedrijf (of andersom): ook zij deden het

In dit artikel:

Donald Pols’ overstap van Milieudefensie naar Tata Steel als directeur duurzaamheid heeft de afgelopen dagen veel reacties losgemaakt en roept de vraag op of klimaatactivisten bedrijven van binnenuit kunnen veranderen. NU.nl sprak met drie mensen die zelf een vergelijkbare switch maakten of juist bewust het bedrijfsleven verlieten: Faiza Oulahsen, Maikel van Wissen en Arjan Keizer.

Pols zegt dat hij bij Tata Steel wil aantonen dat industriële verduurzaming van binnenuit mogelijk en afdwingbaar is. Critici bestempelen hem als verrader; voorstanders prijzen zijn moed om waar de grootste uitstoters zitten impact te proberen maken. Tata Steel is de grootste CO2-uitstoter van Nederland en brengt volgens milieuorganisaties ook gezondheidsschade toe bij omwonenden — reden waarom de milieubeweging gevoeliger reageert op zo’n overstap. Oulahsen, die twee jaar geleden van Greenpeace naar adviesbureau KPMG ging en in 2023 nog betrokken was bij een bezetting van het Tata-terrein, erkent die gevoeligheid maar ziet ook kansen: wie binnen vervuilende bedrijven groene voorvechters heeft, kan intern druk opvoeren en bijdragen aan veranderingen zolang er een businesscase voor verduurzaming is.

Maikel van Wissen verliet na bijna twintig jaar het advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek om met Advocates for the Future juridische druk uit te oefenen op vervuilers zoals Tata Steel en de Rotterdamse haven. Hij waardeert Pols’ ambitie, maar twijfelt of die genoeg invloed zal hebben binnen een bedrijf dat aandeelhouders moet bedienen, afhankelijk is van een Indiase moedermaatschappij en al vergaande afspraken met het kabinet kent. Zijn zorg: wordt Pols niet een klein radartje in een groot systeem?

Arjan Keizer maakte juist de omgekeerde beweging: na jaren bij McKinsey en Shell realiseerde hij zich in 2022, mede geïnspireerd door Greta Thunberg, dat intern werken onvoldoende was toen het nieuwe management van Shell weer meer op olie en gas ging hameren. Hij richtte Medewerkers voor onze Toekomst op om groene teams binnen bedrijven te stimuleren en onderlinge kennisdeling mogelijk te maken. Zulke teams kunnen volgens hem wel degelijk invloed uitoefenen — een concreet succes was het pensioenfonds PME dat stopte met beleggen in olie- en gasbedrijven nadat green teams bij chipbedrijven druk uitoefenden. Tegelijkertijd waarschuwt Keizer dat zonder steun van bestuur en aandeelhouders interne initiatieven beperkt blijven.

Samenvattend: de geïnterviewden erkennen dat zowel binnen- als buitenstrategieën nodig zijn. Veranderen van binnenuit kan impact hebben, vooral bij grote vervuilers, maar succes hangt sterk af van bedrijfspolitiek, aandeelhoudersbelangen, moederbedrijven en bredere economische kaders.