Meten is weten: zo maakt Negen de impact van buurtsportcoaches zichtbaar

In dit artikel:

De uitvoeringsorganisatie Negen gebruikt data en deelnemersfeedback om de impact van lokaal sportbeleid beter zichtbaar te maken. De organisatie werkt in veertien gemeenten, vooral in Limburg en Noord-Brabant, waar vitaliteitscoaches interventies uitvoeren rond actief en gezond opgroeien, vitaal ouder worden en een sterke sociale basis. Ook begeleiden zij inwoners individueel naar sport-, beweeg- en ontmoetingsactiviteiten.

Omdat Negen regelmatig opnieuw moet aanbesteden, is het belangrijk om gemeenten te kunnen laten zien wat de inzet oplevert. Daarom ontwikkelde de organisatie samen met Sofie Verbindt een dashboard. Dat combineert openbare gegevens van onder meer het RIVM en CBS over fysieke, mentale en sociale gezondheid. De informatie is beschikbaar per doelgroep en wijk, zodat Negen haar inzet kan richten op gebieden met bijvoorbeeld veel gezondheidsproblemen of weinig beweging. Lokale signalen worden daarbij gebruikt om concrete doelen te bepalen.

De effecten van interventies worden gemeten met vragenlijsten. Ouderen vullen die meestal op papier in, jongeren via een QR-code en bij jonge kinderen gebeurt de inschatting samen met de leerkracht. De vragen gaan onder meer over bewegingsplezier, zelfvertrouwen, zelfstandigheid, sociale contacten en mogelijk veranderd zorggebruik. Een nulmeting en vervolgmeting geven idealiter inzicht in veranderingen op korte en langere termijn. In de praktijk bleek een latere meting echter moeilijk, omdat deelnemers eerdere antwoorden niet meer goed herinnerden en langdurige follow-up weinig respons opleverde.

Negen bevraagt deelnemers daarom in alle gemeenten en koppelt de uitkomsten terug. Volgens dataregisseur Anouk Peeters konden meerdere gemeenten dankzij deze gegevens extra budget beschikbaar stellen, omdat Negen verbeteringen zag in onder meer zelfvertrouwen, sociale contacten en plezier in bewegen. Het dashboard helpt daarnaast om lokale problemen te koppelen aan passende interventies.

De organisatie past haar aanpak voortdurend aan. Zo zijn moeilijk te begrijpen of ongebruikte vragen uit de vragenlijst verwijderd en worden open vragen voortaan eerder gesteld. Negen onderzoekt verder hoe het effect van valpreventie op zorggebruik het beste kan worden ingeschat. Voor organisaties die zelf met monitoring en evaluatie willen beginnen, verwijst het artikel naar de Handreiking Inzicht in impact en de Impactwijzer van Kenniscentrum Sport & Bewegen.