"Meteen schieten, niet wachten op orders": Denemarken stoft decreet uit 1952 af nu spanningen met VS over Groenland oplopen

In dit artikel:

Een Deens decreet uit 1952 legt militairen op Groenland de plicht op bij een aanval meteen terug te vechten, zonder te wachten op orders. Het ministerie van Defensie bevestigt dat die regeling nog altijd geldt en benadrukt dat ze ook van toepassing is als een aanval van Amerikaanse zijde zou komen. De maatregel dateert uit de Koude Oorlog en wordt nu expliciet aangehaald als mogelijk afschrikmiddel.

De aanleiding voor de aandacht rond Groenland is recente geopolitieke spanning: na een Amerikaanse actie in Venezuela en uitspraken van het Witte Huis dat het inzetten van het leger "altijd een optie" is, rijzen zorgen dat Washington zich ook op het autonome eiland kan richten. Groenland is strategisch aantrekkelijk vanwege ligging nabij belangrijke lucht- en zeewegen, radar‑ en vroegwaarschuwingsmogelijkheden (bijvoorbeeld rond de Thule‑basis) en mogelijke grondstoffen.

Praktisch staat Denemarken voor een groot probleem als het ooit tot een confrontatie met de VS zou komen: op het eiland zijn gemiddeld zo'n 200 Deense soldaten gestationeerd, wat weinig is tegenover een veel grotere Amerikaanse krijgsmacht. Europa‑correspondent Lise Toft Hessellund benadrukt dat het decreet vooral een Koude Oorlogsoverblijfsel is dat nu als signaal wordt gebruikt, maar dat zij geen aanwijzingen ziet dat Denemarken actief op oorlog is voorbereid. Momenteel ligt de nadruk op diplomatie; er zijn geplande gesprekken tussen Deense politici en Amerikaanse vertegenwoordigers (onder meer Marco Rubio). In de praktijk blijft het een combinatie van juridische verplichting, symbolische weerbaarheid en politieke afwegingen — operationele mogelijkheden zijn echter beperkt.