Meta-baas Zuckerberg getuigt in rechtszaak 'verslavende' apps, Europa kijkt mee
In dit artikel:
De zaak draait om de 20-jarige Kaley G.M., die Meta (eigenaar van Facebook en Instagram) aansprakelijk stelt omdat zij naar eigen zeggen op jonge leeftijd verslaafd raakte aan sociale media, met als gevolg depressies en suïcidale gedachten. Kaley spande ook procedures aan tegen TikTok en Snap, maar met die platforms werden inmiddels schikkingen getroffen; tegen Meta loopt de rechtszaak in de Verenigde Staten verder en vandaag moet Mark Zuckerberg persoonlijk getuigen.
Juridisch staat veel op het spel: het proces wordt gezien als een testzaak over in hoeverre socialemediabedrijven verantwoordelijk gehouden kunnen worden voor de schadelijke effecten van hun producten. Als Kaley gelijk krijgt, kan dat andere procedures in de VS aanjagen en mogelijk ook een sneeuwbaleffect veroorzaken in Europa doordat interne documenten en onderzoeksmateriaal boven water komen die toezichthouders en eisers hier kunnen gebruiken. Experts wijzen echter op verschillen tussen het Amerikaanse en Europese recht; een Amerikaanse uitspraak gaat niet automatisch juridisch doorwerken in Nederland of de EU.
Om te winnen moet Kaley volgens juristen twee dingen bewijzen. Ten eerste dat de bedrijven wisten of hadden moeten weten dat hun apps verslavend zijn en risico’s voor jongeren opleveren — daarbij wijzen aanklagers op interne communicatie en documenten waarin producten worden vergeleken met druggebruik of gokpraktijken. Ten tweede moet zij aantonen dat er een causaal verband bestaat tussen die verslavende werking en haar psychische klachten, wat lastig is omdat techbedrijven zullen aanvoeren dat mentale problemen ook door andere factoren kunnen komen (bijvoorbeeld thuissituatie of school). Meta’s advocaat haalde daarbij Kaley’s moeizame relatie met gescheiden ouders aan als alternatieve verklaring.
De procedure zal waarschijnlijk nog weken duren en wordt met belangstelling gevolgd in Europa, waar parallelle ontwikkelingen spelen: een Nederlandse massaclaim tegen TikTok, een recent Europees signaal aan TikTok over onvoldoende risicobeoordeling voor minderjarigen, en bredere discussies over mogelijke beperkingen voor jeugd op sociale media.