Met zijn scheldtelefoontje aan Netanyahu voerde Trump uit wat Iran wil. Wie is nu de baas in het Midden-Oosten?
In dit artikel:
Een boze telefoontje van Donald Trump aan Benjamin Netanyahu vorige week heeft direct invloed gehad op de geweldsdynamiek tussen Israël en Libanon. Trump, gefrustreerd dat Israëlische aanvallen een mogelijke overeenkomst met Iran in gevaar brachten, verloor zijn geduld en drukte Netanyahu tot terughoudendheid — waarna woensdag een nieuw bestand tot stand kwam. Bij de onderhandelingen was Hezbollah opnieuw niet betrokken; het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken koppelde het bestand expliciet aan een volledige stop van Hezbollah-aanvallen. Een dag later verwierp Hezbollah het akkoord en zette Israël zijn acties in Zuid-Libanon deels voort, wat laat zien dat ‘staakt-het-vuren’ in de regio steeds vaker een rekbare term is.
De verhoudingen achter de schermen laten zien wie de knoppen trekt. Iran reageerde fel toen Israëlische vlaggen bij Kasteel Belfort in Zuid-Libanon werden getoond en kondigde aan de gesprekken met de VS te zullen stilleggen. Die dreiging wakkerde Trumps woede aan en leidde ertoe dat Netanyahu een aangekondigde aanval op Beiroet introk. Daarmee lijkt Trump — deels gedreven door binnenlandse druk om brandstofprijzen te verlagen voor de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen — een beslissende rol te spelen in wat Israël mag doen, en speelt dat Iran indirect in de kaart.
In Israël riekt dit naar verlies van zelfstandigheid. Oppositie en legerleiders vragen zich af of een buitenlandse president nu over tactische militaire beslissingen meebeslist en of Netanyahu te veel laat afhangen van zijn persoonlijke relatie met Trump. Die relatie heeft ook een privé-dimensie: Netanyahu hoopt op hulp van Trump bij zijn juridische problemen thuis, iets wat volgens critici mee kan wegen in militaire besluitvorming. Netanyahu noemt de verschillen met Trump ‘tactisch’, maar hij blijft economisch en diplomatiek sterk afhankelijk van Washington: jaarlijks stroomt miljardensteun en de VS fungeert als beschermheer in de VN.
Netanyahu test regelmatig de grenzen van wat hij kan doen — bijvoorbeeld door nederzettingsplannen in Gaza door te willen drukken — en heeft in het verleden ook bestaande akkoorden genegeerd. Theoretisch heeft Trump instrumenten om Israël bij te sturen (militaire hulp stopzetten, diplomatieke bescherming intrekken, of persoonlijke steun intrekken), maar politiek is dat in Washington gevoelig.
Een centraal twistpunt blijft Iran’s eis van volledige Israëlische terugtrekking uit Zuid-Libanon; zolang die vraag meeweegt in Washington, zullen ontwikkelingen in Libanon en de bredere Iran-confrontatie onlosmakelijk met elkaar verbonden blijven.