Met welk wapen kan Europa terugslaan in de strijd tegen Trumps gedreigde tarieven?
In dit artikel:
Europa verzamelt zich in allerijl in Brussel (spoedtop donderdag) om te reageren op een nieuwe tariefdreiging van president Trump. Afgelopen zaterdag kondigde hij aan dat landen die militairen naar Groenland sturen vanaf 1 februari een extra invoerheffing van 10% krijgen; bij uitblijven van concessies loopt dat in juni op tot 25%. Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zweden en Finland voelen zich rechtstreeks geraakt.
De EU overweegt twee hoofdroutes: directe, gerichte tegenheffingen of het zwaardere instrument dat in Brussel de “handelsbazooka” wordt genoemd. Brussel heeft al een vergeldingspakket klaarliggen met mogelijke heffingen ter waarde van ongeveer 93 miljard euro, samengesteld nadat Trump eerder met 25%-tarieven dreigde. Die lijst bevat selectieve schijven op herkenbare Amerikaanse producten (jeans van Levi’s, Harley-Davidson-motoren, Bourbon-whisky) en goederen uit Republikeinse staten (bijv. sojabonen uit Louisiana), met het doel pijn te veroorzaken waar Trumps achterban politiek gevoelig is.
De handelsbazooka is een breder arsenaal: naast vergeldingsheffingen zou dit ook maatregelen kunnen omvatten zoals het weren van Amerikaanse techbedrijven uit de Europese markt. Het instrument werd in 2021 ontwikkeld als afschrikmiddel tegen economische chantage (oorspronkelijk gericht op China), maar is nog nooit ingezet. Frankrijk – president Macron voorop – pleit voor inzet van dit scherpe middel; enkele andere lidstaten, waaronder grote delen van Duitsland en Italië, geven de voorkeur aan diplomatie en terughoudendheid.
Praktisch is de inzet van de bazooka complex en langdradig: eerst moet de Europese Commissie vaststellen dat er sprake is van economische dwang, gevolgd door diplomatieke gesprekken en uiteindelijk een besluit met een gekwalificeerde meerderheid (minimaal 15 lidstaten die samen 65% van de EU-bevolking vertegenwoordigen). Dat traject kan maanden duren, waardoor tegenheffingen op korte termijn de snelste manier zijn om druk op de VS uit te oefenen.
Voorlopig kiest Brussel de diplomatieke toon – commissiewoordvoerders en sommige leiders roepen op tot engagement in plaats van escalatie – maar de verdeeldheid onder EU-lidstaten maakt een eenduidig, krachtig signaal moeilijk. Donderdagavond willen de 27 regeringsleiders een lijn vinden: direct terugslaan met gerichte heffingen, de handelsbazooka inzetten, of vast blijven houden aan diplomatie. Eén zekerheid blijft: elke tegenreactie zal ook Europese economische kosten met zich meebrengen.