Met Nowruz begint voor Iraniërs een nieuw jaar, maar er valt weinig te vieren
In dit artikel:
Nowruz, het Perzische nieuwjaar en traditioneel de belangrijkste feestdag van de lente, wordt dit jaar in Iran grotendeels ingetogen gevierd. In Teheran zijn straten stiller, markten minder druk en veel inwoners beperken hun bewegingen tot noodzakelijke boodschappen uit angst voor Amerikaanse of Israëlische aanvallen en voor controles door de Islamitische Revolutionaire Garde. Tienduizenden mensen zijn uit de hoofdstad gevlucht; in steden als Hamadan zijn veel vluchtelingen uit Teheran aangekomen.
Ondanks de onrust proberen Iraniërs hun gebruiken in stand te houden, al kleinschaliger. Een inwoner uit Teheran zegt dat mensen hun huizen schoonmaken en versieren, maar dat er “minder familie over de vloer” komt. De haft sin – de symbolische nieuwjaarstafel met onder meer gekiemde tarwe, appels, knoflook en een goudvis – blijft het centrale ritueel in bijna elk huishouden, ongeacht politieke voorkeur.
Sommige traditionele gebruiken fungeren deze editie ook als vorm van verzet. Chaharshanbe Suri, de oude gewoonte van vreugdevuren en over vlammen springen op de laatste dinsdagavond van het jaar, werd door autoriteiten ontmoedigd. Toch kwamen groepen jongeren in verschillende steden bijeen; geestelijken en machthebbers beschouwen zulke heidense feesten als ongewenst, waardoor deelname voor sommige mensen een politiek signaal is geworden.
Economische problemen drukken de feestvreugde verder: recordinflatie en groeiende armoede maken het voor veel gezinnen onmogelijk een uitgebreide maaltijd of cadeaus te betalen, ondanks dat bazaars bloemen, voedsel en goudvissen aanbieden. De sfeer bij de Iraanse diaspora is eveneens getekend: veel vluchtelingen en migranten, zoals een vrouw uit Amsterdam, voelen verdriet en onzekerheid over familieleden die ze niet kunnen bereiken. De achtergrond van de terughoudendheid is de recente en zware staatsrepressie: duizenden demonstranten werden in januari mogelijk gedood, en in bijna drie weken oorlog zijn naar schatting meer dan 1.300 burgerslachtoffers gevallen.
Er bestaan verschillende verwachtingen over de toekomst: sommigen hopen op buitenlandse interventie om het regime te veranderen, anderen wensen vooral dat het geweld snel stopt. Voor nu is Nowruz voor veel Iraniërs vooral een moment van behoud van cultuur en symbolische hoop temidden van crisis.