Met het verwerpen van de rechtsstaat doen Le Pen en Farage wat ze van Trump leerden

In dit artikel:

Marine Le Pen en Nigel Farage kozen deze week niet voor terugtrekking of excuses, maar voor de aanval. De Franse radicaal-rechtse politica stelde zich dinsdag meteen opnieuw kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 2027, uren nadat een hof in Parijs haar had veroordeeld voor het jarenlang verduisteren van bijna drie miljoen euro aan Europees geld. Hoewel ze een verkiesbaarheidsverbod en een jaar huisarrest kreeg, probeert ze in cassatie onder meer de uitvoering van haar straf uit te stellen. Ze presenteerde zichzelf daarbij als slachtoffer van rechters en beweerde dat de kiezers uiteindelijk zullen oordelen.

Ook Farage zette zijn juridische en politieke problemen om in campagnevoer. Hij gaf op dezelfde dag zijn zetel in het Britse Lagerhuis op en liet in zijn district Clacton een tussentijdse verkiezing uitschrijven, zodat inwoners zich kunnen uitspreken over zijn handelen tegenover de ‘gevestigde orde’. De aanleiding is een onderzoek naar een niet gemelde miljoenendonatie die hij als parlementariër ontving. Farage noemt dat politieke vervolging.

In het artikel analyseren politicologen waarom dit soort strategieën aanslaan. Volgens hen kijken radicaal-rechtse politici naar Donald Trump, die ook na veroordelingen en schandalen electoraal overeind bleef. Bovendien blijken veel kiezers corruptie pas echt zwaar te laten meewegen als daar geen andere beloften tegenover staan, zoals streng migratiebeleid of economische winst. Tegelijk waarschuwen de experts dat deze retoriek de liberale democratie onder druk zet, omdat rechtsstaat en controle-instanties worden weggezet als hindernissen voor de ‘wil van het volk’.