Met films en realityshows wil Bulgarije zich op de kaart zetten: lege ruimtes, verlaten gebouwen en natuur genoeg
In dit artikel:
Filmploegen uit de hele wereld trekken naar Bulgarije om films, series, commercials en realityshows op te nemen, wat het land volgens betrokkenen een uitgelezen kans biedt om op de internationale filkaart te komen. Een opvallende trekpleister zijn overblijfselen uit de communistische periode — zoals het verlaten betonnen monument bovenop de Boezloedzjaberg, in de vorm van een ‘ufo’ — die door buitenlandse crews gewaardeerd worden om hun verlatenheid en dramatische uitstraling. Ook de variatie in landschap (bergen, zee, bossen) en de mogelijkheid om Sofia eenvoudig te transformeren tot uiteenlopende Europese steden maken Bulgarije aantrekkelijk.
In Sofia werkt Film Fixers Balkans, waar Stojan Galabov en zijn team locaties en logistiek regelen voor die buitenlandse productieploegen. Galabov heeft de groei zien versnellen sinds de oprichting van het bedrijf ruim tien jaar geleden. Belangrijke praktische voordelen zijn de lage bevolkingsdichtheid (minder toevallige voorbijgangers op set), concurrerende prijzen en recent ingevoerde fiscale stimuleringsmaatregelen waarbij de overheid voor geselecteerde producties een deel van de belasting terugbetaalt.
Nederlandse producties zijn regelmatig in Bulgarije te vinden; Galabov werkte onder meer aan locaties voor realityprogramma’s als Strijders en Verraders, en verwacht ook deze maand weer Nederlandse crews. De voorkeur van zulke teams gaat vaak uit naar lege ruimtes, vervallen gebouwen en ongerepte natuur.
Een centraal knooppunt van de industrie is filmstudio Noe Bojana aan de rand van Sofia — een complex uit de jaren zestig dat na moeilijke jaren in de jaren 2000 werd geprivatiseerd en door buitenlandse producenten is opgeknapt. De studio herbergt uiteenlopende decors, van een Romeins colosseum tot een Brits straatblok waar momenteel een Netflix‑productie wordt klaargemaakt. Grote Hollywoodtitels zoals The Expendables, de Has Fallen-reeks, The Hitman’s Bodyguard en Rambo maakten hier al gebruik van sets en faciliteiten. Een opvallend technisch hulpmiddel is een zes meter diepe, zwarte watertank met een tientonkran, ontworpen om grootschalige stunts en controlled underwater‑shots mogelijk te maken zonder zichtbare bubbels.
De toestroom van buitenlandse producties levert lokaal veel werk op — vaak ongeveer gelijk verdeeld tussen ingevoerde en Bulgaarse crewleden — en biedt daarnaast kansen voor de binnenlandse filmindustrie: mensen durven vaker eigen projecten te starten en raken geschoold in professionele producties. Mira Staleva, directeur van het filmfestival in Sofia, wijst erop dat Bulgarije dit 'gouden moment' moet benutten om ook toerisme en internationale herkenbaarheid te versterken, vergelijkbaar met hoe Dubrovnik en het eiland Vis profijt trokken van bekende series en films.
Tegelijk vormt bevolkingskrimp een zorg; toch hoopt de sector jonge makers en terugkerende Bulgaren aan te trekken. Galabov noemt de ontspannen, toch efficiënte werkcultuur als exportproduct: minder stress zorgt volgens hem voor een prettige sfeer op set die je terugziet in het eindresultaat.