Met een gekke truc probeert de Amerikaanse minister van Financiën de rente op de staatsschuld te sturen

In dit artikel:

De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent heeft onverwacht besloten meer langlopende Amerikaanse staatsobligaties op te kopen. Volgens de regering moet die ingreep een slecht functionerende markt stabiliseren. Critici zien er vooral een poging in om de indruk van toenemend financieel wantrouwen rond de regering-Trump te verbergen.

De Amerikaanse staatsschuld is deze week boven de grens van 40 biljoen dollar uitgekomen. Door onder meer de oorlog met Iran, belastingverlagingen en het ongeldig verklaren van importtarieven wordt voor dit jaar een begrotingstekort van 5,8 procent verwacht. Tegelijkertijd steeg de rente op dertigjarige staatsleningen tot 5,22 procent, het hoogste niveau sinds 2001. Voor de start van Trumps presidentschap was dat nog 4,91 procent.

Bij de aangekondigde operatie financiert de regering de aankoop van langlopende schuld met nieuwe kortlopende leningen. De totale schuld neemt daardoor niet af en de overheid wordt juist kwetsbaarder voor hogere rentes wanneer kortlopende leningen moeten worden vernieuwd. De VS had eerder al enkele aankopen van 2 miljard dollar aangekondigd, maar verhoogde dat bedrag woensdag plotseling naar 4 miljard per transactie.

Het opkopen van eigen schuldpapier is op zichzelf niet uitzonderlijk. Overheden gebruiken zulke transacties vaker om de looptijd, kosten en risico’s van hun schuld te beheren. De omvangrijke en onverwachte uitbreiding van het Amerikaanse programma is dat wel.

De financiële markten reageerden terughoudend. De rente daalde direct kortstondig, maar lag vrijdag alweer boven het niveau van vóór de aankondiging. Econoom Carsten Brzeski van ING noemt dat schadelijk voor Bessents reputatie als sterke bewindspersoon. Nobelprijswinnaar Paul Krugman beschouwt de maatregel als politiek gemotiveerd.

Hogere marktrentes kunnen Amerikanen raken via duurdere hypotheken, creditcards en autoleasecontracten. Volgens Brzeski is structureel herstel van het vertrouwen alleen mogelijk met een evenwichtiger begroting. De stijgende rentelasten kunnen de regering daartoe dwingen: de VS besteedt inmiddels meer aan rente dan aan defensie.