NU+ | Met 'double tap'-aanval treft Israël pers en burgers: 'Morele ondergrens'

In dit artikel:

Maandag werd het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis in Gaza twee keer getroffen door Israëlische luchtaanvallen. Een eerste raket sloeg al een persoon dood; toen hulpverleners en journalisten waren samengekomen om slachtoffers te bergen en verslag te doen, viel op precies dezelfde plek een tweede bom. Die tweede inslag kostte volgens rapporten twintig mensen het leven, onder wie vijf journalisten en meerdere reddingswerkers.

Experts kwalificeren dit patroon als een bewuste 'double tap'-tactiek: na een eerste aanval wordt gewacht tot omstanders en reddingsteams verschijnen, waarna er opnieuw wordt toegeslagen. Volgens Jessica Dorsey (universitair docent internationaal recht, Universiteit Utrecht) gaat het om een methode die onder internationaal humanitair recht verboden is en die bijzonder cynisch is omdat zij juist hulpverleners en pers doelwit maakt. Militair specialist Patrick Bolder (HCSS) wijst erop dat Rusland deze techniek veelvuldig heeft gebruikt in Oekraïne; ook eerdere campagnes van de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië bevatten vergelijkbare praktijken.

Bolder stelt dat Israël aanvankelijk soms waarschuwingsschoten of signalen gaf, een minder agressieve variant die mensen de kans gaf te vluchten. In de huidige campagne in Gaza lijken die waarschuwingen grotendeels achterwege te blijven, volgens hem een teken van een dalende morele norm rond burgerbescherming. Hoe vaak Israël zulke dubbele aanvallen uitvoert, is moeilijk te verifiëren door het grote aantal bombardementen en het ontbreken van onafhankelijke waarnemers, maar onderzoek van het Israëlische magazine +972 telde al tientallen voorbeelden en suggereerde dat de methode een routinemiddel is geworden.

Sinds oktober 2023 zijn naar schatting 192 journalisten in Gaza omgekomen; het is lastig vast te stellen hoeveel van die doden direct door double taps zijn veroorzaakt, maar deskundigen zien de hoge aantallen journalistenlachtoffers niet als toeval. Bolder zegt dat er sprake is van een strategie om onafhankelijke berichtgeving te bemoeilijken door journalisten te framen als legitieme doelen. Israëlische premier Benjamin Netanyahu noemde de aanval een 'tragisch ongeluk', een verklaring die Dorsey en Bolder ongeloofwaardig vinden gegeven de technische capaciteit van het Israëlische leger.

Dorsey waarschuwt dat normalisatie van double tap-aanvallen gevaarlijk is en roept de internationale gemeenschap op scherp op te treden; het treffen van medische teams en pers schaadt zowel directe slachtoffers als de bredere humanitaire weerbaarheid in een conflict.