Met draagbare kunstnier wil Nierstichting patiënten weer vrijheid geven
In dit artikel:
Ongeveer 5.000 Nederlanders met terminale nierziekte zijn momenteel afhankelijk van driewekelijkse, urenlange hemodialyse in het ziekenhuis. De Nierstichting wil die beperking doorbreken met een draagbare kunstnier — de Neokidney — die in een rolkoffer past en patiënten veel meer mobiliteit en zelfstandigheid zou geven.
Het project ontstond ruim twaalf jaar geleden omdat fabrikanten weinig belangstelling toonden voor compacte, verplaatsbare apparaten. Onder leiding van de Nierstichting en met hulp van TNO werd een aanbesteding uitgeschreven; partners uit Singapore en Zwitserland vormen nu samen Nextkidney. Eerste prototypes zijn al in Frankrijk getest en het UMC Utrecht is gestart met klinische studies om veiligheid en effectiviteit nader te onderzoeken.
Dit jaar beginnen uitgebreidere proeven met circa vijftig patiënten in Utrecht, Brussel en Caen. Onder leiding van internist-nefroloog Karin Gerritsen worden onder meer de reiniging van het bloed, vochtverwijdering, bijwerkingen en effecten op bloeddruk en hartslag nauwkeurig gevolgd. In totaal worden naar verwachting minstens duizend behandelingen getoetst voordat vervolgstappen worden gezet.
Drie grote zorgverzekeraars — CZ, Menzis en Zilveren Kruis — hebben financiële steun verleend om marktintroductie mogelijk te maken. Als de uitkomsten positief zijn, streeft Nextkidney naar Europese en Amerikaanse goedkeuring; in Nederland wordt volledige vergoeding via de zorgverzekering verwacht, mogelijk al in 2027 of 2028. Naast patiëntcomfort levert thuis- of zelfstandig gebruik ook kostenvoordelen omdat er minder zorgpersoneel nodig is.
De initiatiefnemers benadrukken dat de draagbare kunstnier ook grote meerwaarde kan hebben bij rampen of in gebieden waar dialysecapaciteit beperkt is: mobiele apparaten maken snel levensreddende zorg toegankelijker. Het project sluit aan op de Nederlandse traditie van nierdialyse-innovatie, met historische verwijzingen naar uitvinder Willem Kolff, die in de jaren veertig de eerste dialysemachine ontwikkelde en later ook aan draagbare varianten werkte.
Kortom: de Neokidney kan een belangrijke stap zijn naar meer vrijheid en betere zorg voor nierpatiënten, mits de lopende grootschalige tests de belofte van veiligheid, effectiviteit en praktische inzetbaarheid bevestigen.