Met dezelfde standpunten maar zonder Baudet als 'remmende factor' groeit FVD weer
In dit artikel:
Forum voor Democratie (FVD) heeft zich tijdens de verkiezingscampagne stil maar opvallend hersteld: waar de partij de afgelopen jaren kromp tot drie Kamerzetels, wijzen de exitpolls nu op ongeveer zeven zetels. Lidewij de Vos, die eind augustus het lijsttrekkerschap van oprichter Thierry Baudet overnam terwijl hij partijvoorzitter bleef, staat centraal in die opleving. Ze kreeg veel media-aandacht en presenteerde zich intensief op televisie, radio en vooral op sociale media; dat, gecombineerd met gerichte reclamecampagnes en zichtbaarheid op straat, lijkt nieuwe kiezers naar FVD te hebben getrokken.
Onderzoek van Ipsos voor de NOS wijst uit dat veel overstappers uit de PVV komen of bij de vorige verkiezingen niet stemden; een kleiner deel kwam van VVD en NSC. Volgens medeoprichter Henk Otten was de leiderschapswissel cruciaal: zonder Baudet aan de lijst zou FVD volgens hem al eerder zijn gegroeid. De Vos zelf zegt inhoudelijk op één lijn te zitten met Baudet, maar vindt dat het verhaal nu door een ander gezicht wordt gebracht.
Campagnestrategie en middelen speelden een grote rol. Uit een studie van Justice for Prosperity blijkt dat FVD tussen eind augustus en eind september veruit het meest uitgaf aan onlinepolitieke advertenties — bijna 100.000 euro, vooral via Meta en Google — en sterke inzet op polariserende thema’s. De partij omarmde TikTok vroeg en actief: De Vos postte zelfs veertien filmpjes op verkiezingsdag en bouwde in korte tijd een grote volgersschare op. Daarnaast investeerde FVD fors in billboards en affiches. Financieel kan de partij rekenen op ruim zestigduizend betalende leden, overheidssubsidies en grote giften (onder meer 100.000 euro op 22 augustus 2025 van Peter Poot), waardoor het eigen vermogen eind 2024 rond 1,7 miljoen euro lag.
Inhoudelijk is FVD onder De Vos scherper en radicaler dan eerder: het partijprogramma gebruikt het begrip ‘remigratie’ veelvuldig (zeventien keer) en pleit voor stimuleringsmaatregelen om mensen die volgens hen “niet aarden” te laten terugkeren, inclusief een ‘remigratiebeurs’, coaches en het vastleggen van biometrische gegevens om herkomst te blokkeren. Verder staan op de agenda een asielstop, opzeggen van internationale verdragen, het normaliseren van handel met Rusland en verzet tegen klimaatmaatregelen. Sommige prominente FVD-figuren onderhouden banden met Europese extreem-rechtse netwerken; voorbeelden zijn contacten met de Oostenrijkse activist Martin Sellner en optredens van partijgenoten bij buitenlandse bijeenkomsten over remigratie.
Die ontwikkelingen roepen zorgen op bij deskundigen. Politicologe Sarah de Lange classificeert FVD meer bij het extreem-rechtse spectrum — partijen die de democratische rechtsstaat ondermijnen en geweld niet uitsluiten — en waarschuwt dat de groei van het “uiterst rechtse” blok (waar ook PVV en JA21 onder vallen) de normalisering van zulke ideeën in de Nederlandse politiek kan versterken. Zij signaleert ook een verschuiving van de VVD naar rechts als een factor die die normalisering vergemakkelijkt.
Kortom: FVD boekt electorale winst dankzij een combinatie van nieuwe leiding, slimme digitale en offline campagnevoering, financiële middelen en een aangescherpt, radicaler programma. Die combinatie vergroot de invloed van de partij in het politieke landschap, terwijl experts waarschuwen voor de gevolgen van het oprekken van uiterste-rechtse denkbeelden in bredere politieke kringen.