Merz waarschuwt Duitsers dat ze harder moeten werken
In dit artikel:
Bondskanselier Friedrich Merz roept Duitsers op om meer en langer te werken, met het argument dat alleen zo de welvaart behouden kan blijven. Zijn boodschap bracht hij deze week naar de bakkersvereniging in Baden‑Württemberg, een rijke, exportgerichte deelstaat die in maart naar de stembus gaat. Doel van Merz is duidelijk: kiezers weghouden van de extreemrechtse AfD, die volgens peilingen sterk in opkomst is in zowel Baden‑Württemberg als Rijnland‑Palts.
De uitspraak leidde tot voorspelbare politieke tegenreacties. Links en de SPD wijzen erop dat langer werken niet automatisch productiever is en zelfs kan leiden tot meer ziekteverzuim en ontevredenheid, temeer daar veel Duitsers al mantelzorg en vrijwilligerswerk doen. Binnen de CDU zelf botst Merz’ koers: werkgevers en de christendemocratische werkgeversvereniging juichen beperkingen op deeltijd toe — zij vinden dat ‘lifestyle‑deeltijd’ geen recht mag zijn — terwijl de christendemocratische werknemersorganisatie waarschuwt dat wie langere werktijden wil, eerst betere opvang voor kinderen en zorg voor ouderen moet regelen.
Merz accepteert die interne wrijving omdat het politieke gevaar volgens hem van rechts groter is. Hij neemt vaker thema’s over die de AfD aansnijdt; eerder dit najaar leidde een uitspraak over stadsbeelden en uitzettingen tot veel kritiek. Ook nu is het mechanisme herkenbaar: door de focus op harder werken speelt hij in op zorgen over economische concurrentie en migratie die veel zuidelijke kiezers bezighouden. De AfD koppelt arbeidsethos aan een anti‑immigratiestrategie — het argument dat meer inzet van autochtonen immigratie overbodig zou maken — iets wat veel potentiële AfD‑kiezers aantrekkelijk vinden, ook al klinkt zo’n boodschap niet expliciet uit Merz’ mond.
Tegelijk staat Duitsland voor een demografisch knelpunt: vergrijzing en arbeidskrapte maken immigratie economisch noodzakelijk, maar politieke druk zet net in op beperken daarvan. De uitkomst van de deelstaatverkiezingen wordt gezien als proefterrein voor hoe dat spanningsveld in de praktijk uitpakt.