Merel Westrik (46) en Martin Melchers (81) maakten docu over nachtdieren in Amsterdam: 'Ik hing een hele boom vol kippenvleugels om de boommarter te zien'
In dit artikel:
Tien jaar na het eerste deel verschijnt er een opvolger: Amsterdam Wildlife by Night, een liefdevolle portretfilm van de stad als leefgebied voor dieren die vooral na donker actief zijn. De documentaire van stadsecoloog-turned-natuurbeschermer Martin Melchers (81) en presentatrice Merel Westrik (46) gaat vrijdag 5 juni in première in Eye Filmmuseum en is daar voorlopig de enige vertoningsplek. Het eerste Amsterdam Wildlife trok destijds zo’n 14.000 bezoekers; ook deze film is volgens makers uit een hobby gegroeid en ademt enthousiasme voor het filmen zelf.
De makers nemen kijkers mee naar verrassende scènes in de stad: in het Westelijk Havengebied klinkt het gekwaak van massale paargroepen rugstreeppadden, er zijn nachtelijke vlinders in overvloed en beelden van ransuilen, kerkuilen, hermelijnen, bunzingen en weezels. Ook gewone stadsbewoners komen voorbij — bruine ratten, bosmuizen, hazen en vossen — en bijzondere verschijningen zoals de zeearend, met zijn 2,5 meter spanwijdte. Af en toe breekt de film het duister voor korte daglichtshots van verborgen nesten met jonge boompiepers, dodaarsjes, roodborstjes en kleine karekieten.
Melchers en Westrik, die elkaar kennen van stadszender AT5, willen vooral laten zien wat Amsterdammers dagelijks missen. Westrik zegt het kernidee in de film: “Ongezien maakt onbemind.” Melchers voegt eraan toe dat natuurbeelden een heilzame werking hebben: ze verlagen spanning en maken mensen ontvankelijker voor wat er om hen heen leeft. Hij verzet zich tegen het utilitaire denken over soorten: “Die vraag leidt rechtstreeks tot de ondergang van het leven op de planeet,” zegt hij, verwijzend naar vragen of een dier “nuttig” is.
De film bevat ook anekdotische momenten uit het maakproces: maandenlang speurwerk naar de boommarter, het hangen van kippenvleugels om hem te lokken en het besluit om vleermuizen dit keer over te slaan omdat die al in de vorige film zaten. Melchers reflecteert op stadsfauna als dynamisch: soorten komen en verdwijnen, van uitgezette otters en bevers tot door mensen verspreide steenmarter, en zelfs nieuwkomers zoals de marmergrondel die via Europese rivieren de stad binnenzwom. Hij waarschuwt ook voor ecologische knelpunten — bevers in andere provincies hebben al voor beschadigingen gezorgd.
Amsterdam Wildlife by Night hoopt kijkers te prikkelen om de ogen te openen voor de levende stad en na afloop misschien zelf weer de straat op te gaan om te kijken wat er kruipt, vliegt of sluipt.