Meppel was bijna de lelijkste stad van Nederland geweest. Ed (74): 'Ik voel nog steeds dezelfde woede als toen'

In dit artikel:

Ed van Tellingen (74) blikt terug op de jaren 70 waarin hij als jong activist succesvol vocht tegen het plan om de karakteristieke grachten van Meppel te dempen. Zijn relaas vormt de kern van het nieuwe boek Het Wonder van Meppel, een 296 pagina’s tellende reconstructie van een periode waarin de stad op het punt stond te veranderen in een betonnen parkeerwoestenij.

In de jaren van grootschalige stadsvernieuwing lag Meppel onder vuur: gemeentelijke plannen uit 1971 en vooral de zogeheten knelpunten- of dempingsnota uit 1976 streefden naar het dichtgooien van grachten en het creëren van honderden parkeerplaatsen. Burgemeester Henk Eijsink — in de volksmond “Henkie Beton” — was een voortrekker van die koers. Tegenover hem zetten zich een handjevol tegenstemmers: onder wie de toen 25-jarige geschiedenisstudent Ed van Tellingen, de robuuste actievoerder Wim Drost en Lijbert Brussaard. Samen richtten zij De Grachtwacht op, later politiek verder als De Stadswacht (nu Sterk Meppel).

Van Tellingen vertelt hoe een ingezonden, fel gekleurde brief in de Meppeler Courant het begin markeerde van een breder verzet. De lokale pers (onder meer John Boom en verslaggever Ton Henzen) en de provincie Drenthe stonden al snel aan de kant van de behoudsbeweging. Politieke druk en bestuurlijke inmenging — onder meer door commissaris van de Koningin Tineke Schilthuis — leidden ertoe dat Eijsink werd weggepromoveerd; zijn opvolger Dick van den Noort trok de dempingsplannen in. De provincie maakte daarna circa 80 miljoen gulden vrij om de grachten te herstellen en te behouden, waarna een omvangrijke stadsvernieuwing kon starten.

Het boek plaatst de strijd in historische context: Van Tellingen behandelt de langere geschiedenis van Meppels waterlopen, de omlegging van de Hoogeveense Vaart en latere conflicten zoals de jaren 90–strijd rond monumentale ophaalbruggen (Tipbrug, Sluisbrug). Persoonlijk vormt het verhaal ook een coming‑of‑age: als jongeman met psychische problemen vond Van Tellingen via activisme zijn roeping als onderzoekend schrijver en later als journalist (o.a. Dagblad van het Noorden). Herinneringen aan iconische beelden — zoals zijn confrontatie met de Zweedse ambassadeur in 1976 — illustreren zowel zijn strijdlust als zijn theatrale stijl.

Het Wonder van Meppel is bedoeld als herstel van een vergeten hoofdstuk in de lokale geschiedenis en als eerbetoon aan de non-conformisten die het stadsbeeld redden. Het boek wordt gepresenteerd op vrijdag 10 oktober in cultureel centrum De Plataan in Meppel en is daarna te koop via Erfgoed uitgevers’ webshop en boekhandels in Nederland en Vlaanderen (prijs ca. €25).